Υπνική Άπνοια
Ο θόρυβος είναι αυτό που ενοχλεί τους γύρω σας. Η νόσος είναι συχνά αυτό που δεν ακούγεται: οι δεκάδες διακοπές της αναπνοής κάθε νύχτα, με πτώση του οξυγόνου και αφυπνίσεις τόσο σύντομες που ίσως δε θυμάται κανείς.
Τι είναι η υπνική άπνοια;
Υπνική άπνοια είναι η επαναλαμβανόμενη διακοπή της αναπνοής κατά τον ύπνο, με διάρκεια τουλάχιστον δέκα δευτερολέπτων ανά επεισόδιο.
Διακρίνεται σε τρεις μορφές:
- Αποφρακτική, η συντριπτικά συχνότερη. Οι μύες του φάρυγγα χαλαρώνουν και ο αεραγωγός κλείνει, ενώ η προσπάθεια για αναπνοή συνεχίζεται
- Κεντρική, όπου ο εγκέφαλος δεν στέλνει το σήμα. Δεν υπάρχει καν αναπνευστική προσπάθεια
- Μικτή, με στοιχεία και των δύο
Η βαρύτητα μετριέται με τον δείκτη απνοιών και υποπνοιών, δηλαδή πόσα επεισόδια συμβαίνουν ανά ώρα ύπνου. Ο δείκτης ορίζει τη νόσο και όχι ο θόρυβος της αναπνοής.
Από τι προκαλείται η υπνική άπνοια;
Στην αποφρακτική μορφή άπνοιας το αίτιο είναι μηχανικό: κατά τον ύπνο ο μυϊκός τόνος πέφτει και τα μαλακά τοιχώματα του φάρυγγα συμπίπτουν. Όσο στενότερος είναι ο αεραγωγός σε εγρήγορση, τόσο ευκολότερα κλείνει.
Παράγοντες που στενεύουν ή αποσταθεροποιούν τον αεραγωγό και αυξάνουν τη συχνότητα του φαινομένου:
- Αυξημένο σωματικό βάρος και μεγάλη περίμετρος τραχήλου
- Ανατομικοί παράγοντες: στραβό διάφραγμα, υπερτροφία κογχών, μεγάλες αμυγδαλές, ογκώδης βάση γλώσσας, οπισθογναθισμός
- Ηλικία και ανδρικό φύλο, ιδίως κάτω των πενήντα
- Αλκοόλ, ηρεμιστικά και κάπνισμα
- Ύπτια θέση στον ύπνο
- Οικογενειακό ιστορικό
- Υποθυρεοειδισμός και ορισμένα ενδοκρινικά νοσήματα
Η παχυσαρκία είναι ο ισχυρότερος παράγοντας, δεν είναι όμως προϋπόθεση. Η άπνοια εμφανίζεται και σε αδύνατους ανθρώπους με στενό αεραγωγό.
Ποια είναι τα συμπτώματα της υπνικής άπνοιας;
Χωρίζονται σε νυχτερινά, που τα παρατηρούν συνήθως οι σύντροφοι και ημερήσια, που ο ασθενής αποδίδει σε άλλα αίτια:
Τη νύχτα:
- Δυνατό, διακοπτόμενο ροχαλητό
- Παύσεις της αναπνοής που τερματίζονται με ρουθούνισμα
- Αφυπνίσεις με αίσθημα πνιγμού
- Συχνή νυχτερινή ούρηση και εφιδρώσεις
Την ημέρα:
- Πρωινή κεφαλαλγία και ξηροστομία
- Υπνηλία που δεν εξηγείται από τις ώρες ύπνου
- Δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, μειωμένη μνήμη
- Μειωμένη λίμπιντο
Το σοβαρότερο ζήτημα της υπνικής άπνοιας δεν δίνει θορυβώδες σύμπτωμα. Είναι η δύσκολα ρυθμιζόμενη αρτηριακή υπέρταση, οι αρρυθμίες και ο αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος.
Ροχαλίζω, αλλά κοιμάμαι μια χαρά. Γιατί να κάνω κάτι;
Επειδή το ροχαλητό δεν είναι η νόσος και ο ύπνος που εσείς θεωρείτε καλός δεν είναι το κριτήριο της άπνοιας.
Ο άνθρωπος που έχει άπνοιες συχνά δε βιώνει τις αφυπνίσεις. Διαρκούν δευτερόλεπτα και δεν καταγράφονται στη μνήμη. Αυτό που βιώνει είναι το υπόλοιπο της επόμενης ημέρας — κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, πρωινός πονοκέφαλος — και το αποδίδει στην ηλικία, στη δουλειά ή στο άγχος.
Ο λόγος για διερεύνηση δεν είναι η κούραση. Κάθε επεισόδιο συνοδεύεται από πτώση του οξυγόνου και απότομη ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος. Επαναλαμβανόμενα δεκάδες φορές κάθε νύχτα, επί χρόνια, συνδέονται με υπέρταση, αρρυθμίες, στεφανιαία νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η επιβάρυνση αυτή προχωρά ανεξάρτητα από το αν αισθάνεστε κουρασμένοι.
Υπάρχει και το αντίστροφο, εξίσου σημαντικό: το απλό ροχαλητό χωρίς άπνοιες δεν είναι νόσος και δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο.
Τα δύο δεν ξεχωρίζουν από τον ήχο ούτε από την αίσθηση. Ξεχωρίζουν με τη μελέτη ύπνου.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Παύσεις της αναπνοής που περιγράφει ο σύντροφος
- Αφύπνιση με αίσθημα πνιγμού ή δύσπνοιας
- Υπνηλία κατά την οδήγηση ή στην εργασία
- Αρτηριακή υπέρταση που δεν ρυθμίζεται παρά την αγωγή
- Αρρυθμίες, ιδίως νυχτερινές
- Υπνική άπνοια σε επαγγελματία οδηγό ή χειριστή μηχανημάτων
- Άπνοιες κατά την εγκυμοσύνη, ιδίως με υπέρταση
- Επιδείνωση μετά από αύξηση βάρους ή έναρξη ηρεμιστικής αγωγής
Η υπνηλία στην οδήγηση δεν περιμένει ραντεβού ρουτίνας. Είναι ο μόνος κίνδυνος της υπνικής άπνοιας που μπορεί να εκδηλωθεί μέσα σε δευτερόλεπτα.
Πώς γίνεται η διάγνωση της υπνικής άπνοιας;
Η διάγνωση τίθεται μόνο με μελέτη ύπνου. Καμία κλινική εξέταση, κανένα ερωτηματολόγιο και καμία ενδοσκόπηση δεν την αντικαθιστά στη διερεύνηση της υπνικής άπνοιας.
- Πολυυπνογραφία σε εργαστήριο: η μέθοδος αναφοράς. Καταγράφει αναπνοή, οξυγόνωση, καρδιακό ρυθμό και εγκεφαλική δραστηριότητα
- Κατ' οίκον μελέτη: απλούστερη και επαρκής σε υψηλή κλινική υποψία χωρίς συνοδά νοσήματα. Δεν διαγιγνώσκει την κεντρική μορφή
Η αξιολόγηση διαταραχών ύπνου από ΩΡΛ δεν αντικαθιστά τη μελέτη. Απαντά στο επόμενο ερώτημα: σε ποιο ύψος κλείνει ο αεραγωγός, στοιχείο που καθορίζει αν και ποια παρέμβαση έχει οποιοδήποτε νόημα.
Η μελέτη ύπνου δεν γίνεται στο ΩΡΛ ιατρείο. Διενεργείται σε εργαστήριο ύπνου ή με φορητή συσκευή κατ' οίκον και η ερμηνεία της γίνεται από ιατρό εξοικειωμένο με τις διαταραχές του ύπνου. Η συνεργασία των ειδικοτήτων είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, γιατί η μία απαντά στο πόσο σοβαρό είναι και η άλλη στο πού οφείλεται.
Πώς αντιμετωπίζεται η υπνική άπνοια;
- Απώλεια βάρους, διακοπή καπνίσματος, αποφυγή αλκοόλ και ηρεμιστικών — ισχύουν σε κάθε βαρύτητα
- Συσκευή θετικής πίεσης (CPAP): η θεραπεία εκλογής στη μέτρια και σοβαρή μορφή
- Ενδοστοματικές συσκευές προώθησης της κάτω γνάθου: σε ήπια και μέτρια μορφή ή όταν η συσκευή δεν γίνεται ανεκτή
- Θεραπεία θέσης, όταν οι άπνοιες εμφανίζονται σχεδόν αποκλειστικά ύπτια
- Χειρουργική αντιμετώπιση, σε επιλεγμένους ασθενείς που δεν ανέχονται τη συσκευή ή με οριακές μετρήσεις και μετά από χαρτογράφηση του επιπέδου απόφραξης
Δεν υπάρχει εγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για την αποφρακτική υπνική άπνοια.
Μπορώ να χειρουργηθώ για να ξεμπερδέψω με τη μάσκα;
Η χειρουργική της υπνικής άπνοιας δεν είναι εναλλακτική της συσκευής για τον μέσο ασθενή. Είναι στοχευμένη λύση για συγκεκριμένους ασθενείς.
Η συσκευή θετικής πίεσης παραμένει η θεραπεία αναφοράς, γιατί δρα σε κάθε επίπεδο απόφραξης ταυτόχρονα και η αποτελεσματικότητά της δεν εξαρτάται από την ανατομία. Καμία επέμβαση δεν το κάνει αυτό.
Η χειρουργική αξιολόγηση έχει σαφή θέση: όταν η συσκευή έχει δοκιμαστεί και δεν γίνεται ανεκτή ή δεν εφαρμόζεται και όταν το σωματικό βάρος βρίσκεται εντός ορίων που επιτρέπουν ρεαλιστικό αποτέλεσμα. Η παχυσαρκία παραμένει ο βασικός περιοριστικός παράγοντας επιτυχίας.
Η εποχή της ίδιας επέμβασης για όλους έχει περάσει. Χωρίς χαρτογράφηση του επιπέδου σύμπτωσης, η επιλογή της επέμβασης είναι εικασία και εκεί οφείλονται τα απογοητευτικά αποτελέσματα των παλαιότερων χρόνων.
Μια επέμβαση που δεν αντιστοιχεί στο δικό σας επίπεδο απόφραξης δεν είναι μικρότερη θεραπεία. Είναι λάθος θεραπεία.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00