Αξιολόγηση Διαταραχών Ύπνου

Η αξιολόγηση διαταραχών ύπνου είναι ο συστηματικός έλεγχος ολόκληρης της ανώτερης αναπνευστικής οδού, από τα ρουθούνια μέχρι τον λάρυγγα, με στόχο να εντοπιστούν τα σημεία που στενεύουν κατά τον ύπνο.

Δεν είναι μελέτη ύπνου και δεν την αντικαθιστά. Η μελέτη ύπνου καταγράφει τι συμβαίνει. Η ΩΡΛ αξιολόγηση εξηγεί γιατί συμβαίνει και σε ποιο ύψος.

Η απόφραξη σπάνια είναι σε ένα μόνο σημείο. Συνήθως προκύπτει από τον συνδυασμό μιας σταθερής ανατομικής στένωσης και μιας δυναμικής κατάρρευσης των μαλακών τοιχωμάτων του φάρυγγα όταν χαλαρώνουν οι μύες.

Η αξιολόγηση ενδείκνυται σε κάθε ασθενή με συμπτώματα από την αναπνοή στον ύπνο:

• Ροχαλητό, ιδίως όταν είναι δυνατό, διακοπτόμενο ή έχει επιδεινωθεί
• Επεισόδια άπνοιας που περιγράφει ο σύντροφος
• Αφύπνιση με αίσθημα πνιγμού
• Ημερήσια υπνηλία ή κόπωση χωρίς άλλη εξήγηση
• Πρωινή κεφαλαλγία, ξηρότητα ή κάψιμο στον λαιμό

Ανεξαρτήτως συμπτωμάτων, ασθενείς υποβάλλονται σε αξιολόγηση διαταραχών ύπνου σε δύο ακόμη περιπτώσεις:

• Πριν από τη μελέτη ύπνου, ώστε η παραπομπή να γίνει με τεκμηριωμένη ένδειξη
• Μετά από μελέτη ύπνου, όταν συζητείται χειρουργική λύση ή όταν η συσκευή θετικής πίεσης δεν γίνεται ανεκτή, συχνά επειδή η μύτη είναι κλειστή

Η βαρύτητα της υπνικής άπνοιας δεν καθορίζεται από αυτή την εξέταση. Καθορίζεται από τη μελέτη ύπνου.

Η εξέταση γίνεται με εύκαμπτο ενδοσκόπιο από το πιο βατό ρουθούνι, με τον ασθενή καθιστό. Ελέγχονται διαδοχικά τέσσερα επίπεδα:

• Η μύτη: διάφραγμα, κόγχες, πολύποδες
• Ο ρινοφάρυγγας και το μέγεθος του λεμφικού ιστού
• Ο στοματοφάρυγγας: μαλθακή υπερώα, σταφυλή, αμυγδαλές, πλάγια τοιχώματα
• Ο υποφάρυγγας και ο λάρυγγας: βάση της γλώσσας, επιγλωττίδα

Ακολουθεί η δοκιμασία Müller: ζητείται εισπνοή με κλειστή μύτη και στόμα. Η αρνητική πίεση που δημιουργείται αναπαράγει ως έναν βαθμό τη σύμπτωση των τοιχωμάτων που συμβαίνει στον ύπνο, και δείχνει σε ποιο ύψος αυτή είναι μεγαλύτερη.

Όταν η ρινική απόφραξη είναι το κύριο ερώτημα, προστίθεται ρινομανομετρία.

Στην αξιολόγηση των διαταραχών ύπνου το ενδοσκόπιο περνά από τη μύτη και η ενόχληση είναι ίδια με εκείνη μιας ενδοσκόπησης λάρυγγα.

Το ασυνήθιστο κομμάτι είναι η δοκιμασία Müller. Θα σας ζητηθεί να προσπαθήσετε να πάρετε ανάσα ενώ η μύτη και το στόμα παραμένουν κλειστά. Η αίσθηση είναι έντονη πίεση στο κεφάλι για δύο με τρία δευτερόλεπτα και είναι στιγμιαία.

Η δοκιμασία δεν επαναλαμβάνεται αν σας δυσκολεύει. Δεν είναι υποχρεωτική και η υπόλοιπη εξέταση διατηρεί την αξία της χωρίς αυτήν.

Τα ευρήματα συζητούνται στο ίδιο ραντεβού. Η αξιολόγηση απαντά σε τρία ερωτήματα:

• Υπάρχει σταθερή ανατομική στένωση και σε ποιο ύψος;
• Πού καταρρέουν τα τοιχώματα στη δοκιμασία αρνητικής πίεσης;
• Είναι η ρινική αναπνοή επαρκής για συσκευή θετικής πίεσης;

Η τελευταία απάντηση έχει άμεση πρακτική αξία. Η μη ανοχή στη συσκευή οφείλεται συχνά σε ρινική απόφραξη που αντιμετωπίζεται, και η διόρθωσή της μπορεί να καταστήσει εφαρμόσιμη μια θεραπεία που είχε εγκαταλειφθεί.

Ανάλογα με τα ευρήματα ακολουθεί παραπομπή για μελέτη ύπνου όταν δεν έχει γίνει, συντηρητική αντιμετώπιση, ή σχεδιασμός επέμβασης.