Πανενδοσκόπηση

Η πανενδοσκόπηση αποτελεί τον έλεγχο ολόκληρης της ανώτερης αεροπεπτικής οδού με ενδοσκόπια, υπό γενική αναισθησία. Περιλαμβάνει το στόμα, τον φάρυγγα, τον λάρυγγα, την τραχεία και τον οισοφάγο. Η ίδια διαδικασία αναφέρεται και ως εξέταση υπό αναισθησία και ως ενδοσκόπηση υπό νάρκωση.

Με τον ασθενή σε γενική αναισθησία, ο χειρουργός εξετάζει περιοχές που δεν φαίνονται καλά στο ιατρείο, όπως η βάση της γλώσσας και ο υποφάρυγγας. Μπορεί να ψηλαφήσει τον όγκο και να πάρει επαρκή δείγματα, κάτι που δεν είναι δυνατό με τον ασθενή ξύπνιο. Ο έλεγχος όλης της οδού στην ίδια επέμβαση δείχνει αν υπάρχουν και άλλες ύποπτες περιοχές.

Η πανενδοσκόπηση ενδείκνυται όταν υπάρχει υποψία ή διάγνωση καρκίνου της κεφαλής και του τραχήλου και χρειάζονται δείγματα ή ακριβής εικόνα της έκτασής του. Οι κύριες ενδείξεις είναι:

• Λήψη δείγματος από ύποπτη βλάβη στη βάση της γλώσσας, στον υποφάρυγγα ή στον λάρυγγα
• Χαρτογράφηση της έκτασης ενός καρκίνου πριν από τη θεραπεία, όπως ο καρκίνος στόματος ή ο καρκίνος φάρυγγα
• Αναζήτηση της πρωτοπαθούς εστίας όταν ένας διογκωμένος λεμφαδένας στον λαιμό είναι το μοναδικό εύρημα
• Επιβεβαίωση ύποπτων ευρημάτων της αξονικής ή της PET για δεύτερο καρκίνο

Όταν ο έλεγχος μιας τραχηλικής διόγκωσης δεν αναδεικνύει την εστία, η πανενδοσκόπηση προηγείται κάθε ανοιχτής βιοψίας στον λαιμό. Η απεικόνιση γίνεται συνήθως πριν από την πανενδοσκόπηση, ώστε οι βιοψίες να μην αλλοιώνουν τις εικόνες.

Η προετοιμασία πριν από την πανενδοσκόπηση περιλαμβάνει:

• Αιματολογικές εξετάσεις με έλεγχο πηκτικότητας
• Αναισθησιολογική και καρδιολογική εκτίμηση
• Σχέδιο για τα αντιπηκτικά που συμφωνείται με τον ιατρό που τα χορηγεί
• Νηστεία 8 ωρών
• Ενημέρωση για χαλαρά ή επισκευασμένα δόντια

Η πανενδοσκόπηση γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί συνήθως από 30 λεπτά έως μία ώρα. Με άκαμπτα και εύκαμπτα ενδοσκόπια εξετάζονται διαδοχικά το στόμα, ο φάρυγγας, ο λάρυγγας, η τραχεία και ο οισοφάγος. Ο χειρουργός ψηλαφεί τον όγκο, φωτογραφίζει τα ευρήματα και παίρνει δείγματα από τα ύποπτα σημεία. Ο οισοφάγος ελέγχεται με άκαμπτο οισοφαγοσκόπιο. Όταν χρειάζεται πλήρης έλεγχος, ένας γαστρεντερολόγος συμπληρώνει την εξέταση με εύκαμπτο ενδοσκόπιο. Ο αναισθησιολόγος προστατεύει τον αεραγωγό με ειδικό σωλήνα αναπνοής σε όλη τη διάρκεια.

Όταν ένας όγκος του λάρυγγα στενεύει τον αεραγωγό, η πιθανότητα τραχειοστομίας συζητείται πριν από την επέμβαση. Το εξιτήριο δίνεται συνήθως την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

Η επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες μετά την πανενδοσκόπηση γίνεται συνήθως σε μία έως δύο ημέρες. Οι οδηγίες για τις επόμενες ημέρες είναι:

• Μαλακή και δροσερή τροφή όσο ενοχλεί ο λαιμός.
• Παρακεταμόλη για τον πόνο.
• Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ, που καθυστερούν την επούλωση.
• Λίγο αίμα στο σάλιο τις πρώτες ημέρες μετά από βιοψία είναι αναμενόμενο.
• Ήπια χρήση της φωνής για λίγες ημέρες, όταν έχουν ληφθεί βιοψίες από τον λάρυγγα.
• Συνέχιση των συνήθων φαρμάκων, εκτός από τα αντιπηκτικά, που επανεκκινούν σύμφωνα με τις οδηγίες.

Τα αποτελέσματα των βιοψιών βγαίνουν σε επτά έως δέκα ημέρες. Συζητούνται στη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα, όπου ο χειρουργός, ο ακτινοθεραπευτής και ο παθολόγος ογκολόγος αποφασίζουν μαζί το σχέδιο θεραπείας.