Χειρισμοί Επανατοποθέτησης Ωτοκονίας
Ζάλη περιστροφική, αίσθηση πως «γυρίζει το δωμάτιο» που ξεκινά όταν αλλάζετε πλευρό στο κρεβάτι, σηκώνεστε ή σκύβετε, κρατά λίγα δευτερόλεπτα και σταματά μόνη της. Συνήθως οφείλεται σε κρυστάλλους που μετακινήθηκαν μέσα στο αυτί. Δεν χρειάζεται φάρμακο. Χρειάζεται να επιστρέψουν στη θέση τους, και αυτό γίνεται μέσα στο ραντεβού.
Γενικά Στοιχεία Εξέτασης
- Διάρκεια :
- 10–20 λεπτά
- Επίπεδο πόνου :
- Ανώδυνοι – παροδικός ίλιγγος αναμενόμενος
- Προετοιμασία :
- Όχι – χρήσιμη η παρουσία συνοδού
- Άμεσα αποτελέσματα :
- Τις περισσότερες φορές
Τι είναι οι χειρισμοί επανατοποθέτησης ωτοκονίας;
Οι χειρισμοί επανατοποθέτησης ωτοκονίας, με γνωστότερο τον χειρισμό Epley, είναι διαδοχικές κινήσεις της κεφαλής και του σώματος που εκτελούνται από τον ιατρό σε συγκεκριμένη σειρά και με συγκεκριμένο χρονισμό.
Στον καλοήθη παροξυσμικό ίλιγγο θέσης μικροί κρύσταλλοι ανθρακικού ασβεστίου, που φυσιολογικά υπάρχουν στο λαβύρινθο μετακινούνται μέσα σε έναν από τους ημικύκλιους σωλήνες. Εκεί δεν έχουν θέση, και κάθε κίνηση της κεφαλής τους παρασύρει, στέλνοντας λανθασμένο σήμα σε σχέση με την ισορροπία.
Ο χειρισμός δεν είναι άσκηση ούτε φυσικοθεραπεία. Είναι μηχανική διαδρομή: χρησιμοποιεί τη βαρύτητα για να οδηγήσει τους κρυστάλλους έξω από τον σωλήνα.
Πότε ενδείκνυνται οι χειρισμοί επανατοποθέτησης;
Οι χειρισμοί ενδείκνυνται σε επιβεβαιωμένο καλοήθη παροξυσμικό ίλιγγο θέσης, μετά από αξιολόγηση ιλίγγου με δοκιμασίες θέσης που εντοπίζουν τον προσβεβλημένο σωλήνα.
Η διάγνωση προηγείται πάντοτε. Χωρίς να είναι γνωστό ποιος σωλήνας πάσχει, ο χειρισμός επιλέγεται στην τύχη και μπορεί να μετακινήσει τους κρυστάλλους σε δυσμενέστερη θέση, επιδεινώνοντας τα συμπτώματα αλλά και τη θεραπεία.
Δεν εφαρμόζονται όταν:
- Υπάρχουν σημεία κεντρικής αιτιολογίας: διπλωπία, δυσαρθρία, αδυναμία, διαταραχή βάδισης, κεφαλαλγία με νέα χαρακτηριστικά
- Η ζάλη είναι συνεχής και όχι σχετιζόμενη με τη θέση της κεφαλής
- Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα της αυχενικής μοίρας: πρόσφατο τραύμα, αστάθεια, σοβαρή στένωση
- Υπάρχει αδιευκρίνιστη τραυματική αιτία
Σε αυχενικό ή μυοσκελετικό περιορισμό υπάρχουν εναλλακτικοί χειρισμοί που δεν απαιτούν έκταση της κεφαλής.
Πώς γίνονται οι χειρισμοί;
Ο χειρισμός επανατοποθέτησης επιλέγεται ανάλογα με τον σωλήνα που πάσχει και από τη μορφή της διαταραχής:
- Epley και Semont για τον οπίσθιο ημικύκλιο σωλήνα, τον συχνότερα προσβεβλημένο
- Lempert, γνωστός και ως «barbecue», για τον οριζόντιο σωλήνα
- Gufoni για συγκεκριμένες μορφές του οριζόντιου σωλήνα
- Vannucchi, όπου ο ασθενής παραμένει σε ορισμένη θέση για όλη τη διάρκεια του ύπνου
Στο χειρισμό Epley που διενεργείται συχνότερα, ο ασθενής ξαπλώνει στην εξεταστική κλίνη και ο ιατρός καθοδηγεί την κεφαλή σε τέσσερις έως πέντε διαδοχικές θέσεις. Σε κάθε θέση υπάρχει αναμονή έως ότου σταματήσει η αντίδραση, συνήθως 30 έως 60 δευτερόλεπτα.
Η αναμονή δεν είναι διάλειμμα. Είναι ο χρόνος που χρειάζονται οι κρύσταλλοι για να μετακινηθούν.
Τι θα νιώσετε κατά τον χειρισμό;
Στη δεύτερη ή τρίτη θέση συχνά προκαλείται έντονος ίλιγγος για λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό είναι αναμενόμενο και επιθυμητό: σημαίνει ότι ενεργοποιήθηκε ο σωστός σωλήνας.
Ο ίλιγγος αυτός είναι σύντομος και δεν επαναλαμβάνεται σε κάθε θέση. Ορισμένοι ασθενείς αισθάνονται ναυτία.
Ο ιατρός στηρίζει την κεφαλή σε όλη τη διάρκεια και δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα μόνοι σας. Μετά το τέλος παραμένετε καθιστοί για λίγα λεπτά, μέχρι να υποχωρήσει η αστάθεια.
Παίρνω φάρμακα για τη ζάλη. Δεν αρκούν;
Στον καλοήθη ίλιγγο θέσης τα αντιιλιγγικά φάρμακα δεν θεραπεύουν την αιτία, γιατί η αιτία είναι μηχανική.
Οι κρύσταλλοι βρίσκονται σε λάθος θέση μέσα στο αυτί. Κανένα φάρμακο δεν τους μετακινεί. Η αγωγή μειώνει το σύμπτωμα, αλλά αφήνει το πρόβλημα εκεί που ήταν.
Έχει και δύο πρακτικά μειονεκτήματα. Καταστέλλει τον νυσταγμό στον οποίο στηρίζεται η διάγνωση, κάνοντας δυσκολότερο τον εντοπισμό του σωλήνα. Και στους ηλικιωμένους προσθέτει υπνηλία και αστάθεια, δηλαδή ακριβώς τον κίνδυνο πτώσης που ο ίλιγγος θέσης ήδη φέρνει. Επιπλέον, κάποια από τα φάρμακα καθυστερούν την ικανότητα του εγκεφάλου για αιθουσαία αντιρρόπηση, δηλαδή για προοδευτική διόρθωση της ισορροπίας από εκείνον.
Υπάρχει θέση για φάρμακο: όταν η ναυτία είναι τόσο έντονη που δεν επιτρέπει να γίνει ο χειρισμός ή για να βοηθηθεί η κινητοποίηση των ασθενών και η προσέλευση στο Ιατρείο. Τότε αποτελεί γέφυρα, όχι θεραπεία.
Ο κανόνας είναι απλός. Όταν η διάγνωση είναι ίλιγγος θέσης, ο χειρισμός γίνεται στην ίδια επίσκεψη. Συνταγή χωρίς χειρισμό δεν αποτελεί αντιμετώπιση του ιλίγγου θέσης.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα του χειρισμού Epley και τι ακολουθεί;
Το αποτέλεσμα του Epley ελέγχεται στο ίδιο ραντεβού, επαναλαμβάνοντας τη δοκιμασία θέσης που ήταν θετική. Αν ο ίλιγγος και ο νυσταγμός δεν προκαλούνται πλέον, ο χειρισμός πέτυχε. Θα χρειαστούν λίγες ώρες μέχρι το αίσθημα του ιλίγγου να εξαλειφθεί.
- Τα περισσότερα περιστατικά υποχωρούν με μία ή δύο συνεδρίες
- Περίπου τρεις στους δέκα ασθενείς χρειάζονται δεύτερη συνεδρία μετά από μία εβδομάδα
- Παροδική αστάθεια για μία ή δύο ημέρες είναι συνηθισμένη και δεν σημαίνει αποτυχία
Δίνονται οδηγίες αποφυγής απότομων κινήσεων της κεφαλής για 24 έως 48 ώρες.
Οι υποτροπές δεν είναι σπάνιες. Ο χειρισμός επαναλαμβάνεται όποτε χρειαστεί, χωρίς επιβάρυνση για τον οργανισμό. Όταν όμως τα συμπτώματα επιμένουν μετά από σωστά επιλεγμένους και επαναλαμβανόμενους χειρισμούς, η διάγνωση επανεξετάζεται.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00