Αξιολόγηση Ιλίγγου

Η αξιολόγηση ιλίγγου είναι μια σειρά κλινικών δοκιμασιών που εκτελούνται στο ιατρείο, με στόχο να απαντηθεί ένα ερώτημα: από πού προέρχεται το λανθασμένο σήμα ισορροπίας.

Τρία συστήματα συνεργάζονται για την ισορροπία: ο λαβύρινθος, η όραση και η αισθητικότητα των αρθρώσεων. Ο εγκέφαλος συνδυάζει τα τρία. Ο ίλιγγος προκύπτει όταν κάποιο από αυτά στέλνει σήμα που δεν συμφωνεί με τα υπόλοιπα, ή όταν ο εγκέφαλος δεν τα συνδυάζει σωστά.

Η εξέταση δεν μετρά τη ζάλη. Ελέγχει τα σημεία που δείχνουν ποιο τμήμα αυτού του συστήματος πάσχει.

Η αξιολόγηση ενδείκνυται σε κάθε επίμονη ή υποτροπιάζουσα διαταραχή ισορροπίας που εμφανίζεται με ίλιγγο:

• Επεισόδια περιστροφικού ιλίγγου, με ή χωρίς ναυτία και εμέτους
• Ζάλη που δεν περιγράφεται εύκολα: αστάθεια, θόλωμα, αίσθηση επιπλέουσας βάδισης
• Ζάλη που ξεκινά με αλλαγή θέσης της κεφαλής ή του σώματος
• Συνδυασμός με εμβοές, βαρηκοΐα ή αίσθημα πληρότητας στο αυτί
• Πτώσεις ή αστάθεια χωρίς σαφή εξήγηση, ιδίως σε ηλικιωμένους
• Μετά από επέμβαση στο αυτί ή μετά από κρανιοεγκεφαλική κάκωση

Ορισμένα συμπτώματα δεν περιμένουν το επόμενο διαθέσιμο ραντεβού. Ζάλη μαζί με διπλωπία, δυσαρθρία, αδυναμία στα άκρα, έντονη κεφαλαλγία που δεν μοιάζει με τις προηγούμενες, ή αδυναμία βάδισης χωρίς στήριξη, απαιτούν άμεση μετάβαση σε νοσοκομείο, όχι προγραμματισμένη κλινική αξιολόγηση σε ιατρείο.

Ο έλεγχος του ιλίγγου έχει σταθερή δομή και εκτελείται σε τέσσερα στάδια:

• Ωτολογικός έλεγχος. Ενδοωτοσκόπηση του πόρου και του τυμπάνου, γιατί παθήσεις του μέσου ωτός μπορούν να προκαλέσουν ζάλη
• Οφθαλμικές κινήσεις. Με ειδικά γυαλιά που καταργούν την οπτική προσήλωση ελέγχεται η παρουσία, η κατεύθυνση και η συμπεριφορά του νυσταγμού, καθώς και η παρακολούθηση κινούμενου στόχου
• Στάση και βάδιση. Δοκιμασίες στην ακινησία και τη βάδιση, με ανοιχτά και κλειστά μάτια, που δείχνουν πόσο η ισορροπία εξαρτάται από την όραση
• Δοκιμασίες πρόκλησης. Καθοδηγούμενες μεταβάσεις από την καθιστή στην ύπτια θέση με στροφή κεφαλής, όπως η δοκιμασία Dix-Hallpike και η δοκιμασία κύλισης, που αναδεικνύουν τον προσβεβλημένο σωλήνα

Συμπληρώνεται πάντοτε από αδρό νευρολογικό έλεγχο των εγκεφαλικών συζυγιών και της παρεγκεφαλίδας.

Στις δοκιμασίες στάσης και βάδισης μπορεί να νιώσετε ανασφάλεια. Ο ιατρός βρίσκεται δίπλα σας σε όλη τη διάρκεια και οι δοκιμασίες σταματούν πριν φτάσετε σε σημείο πτώσης. Δεν πρόκειται να πέσετε.

Στις δοκιμασίες πρόκλησης το σύμπτωμα του ιλίγγου εμφανίζεται σκόπιμα. Η αντίδραση (νυσταγμός) διαρκεί δευτερόλεπτα και είναι η ίδια το εύρημα: η κατεύθυνση του νυσταγμού δείχνει ποιο τμήμα του λαβυρίνθου εμπλέκεται.

Ορισμένοι ασθενείς αισθάνονται ναυτία για λίγη ώρα μετά. Καλό είναι να έρθετε με συνοδό, ιδίως αν οδηγείτε.

Το συμπέρασμα της αξιολόγησης ιλίγγου εξηγείται στο ίδιο ραντεβού και απαντά σε τρία ερωτήματα:

• Είναι περιφερική ή κεντρική η αιτία του ιλίγγου;
• Αν είναι περιφερική, ποιο αυτί και ποιο τμήμα του λαβυρίνθου πάσχει;
• Χρειάζεται θεραπεία σήμερα ή περαιτέρω διερεύνηση;

Στον καλοήθη ίλιγγο θέσης, που είναι και η συχνότερη αιτία, η διάγνωση και η θεραπεία γίνονται στην ίδια επίσκεψη με χειρισμούς επανατοποθέτησης ωτοκονίας.

Όταν το εύρημα δεν εξηγείται εύκολα από τον λαβύρινθο, ακολουθεί βιντεονυσταγμογραφία για ποσοτική καταγραφή, τονικό ακοόγραμμα όταν συνυπάρχει ακουστικό σύμπτωμα, ή μαγνητική τομογραφία και Νευρολογική εκτίμηση όταν υπάρχει υποψία κεντρικής αιτίας.

Όταν η αιτία είναι περιφερική αλλά τα συμπτώματα επιμένουν, ακολουθεί πρόγραμμα αιθουσαίας αποκατάστασης.