Σιελαδενίτιδα
Ένα πρήξιμο κάτω από το αυτί ή κάτω από το σαγόνι που πονάει όταν τρώτε και ξεπρήζεται μετά από λίγες ώρες. Συνήθως ο σιελογόνος αδένας δεν νοσεί αλλά είναι μπλοκαρισμένος. Όταν λυθεί η απόφραξη, ο αδένας τις περισσότερες φορές διατηρείται.
Τι είναι η σιελαδενίτιδα;
Η σιελαδενίτιδα αποτελεί φλεγμονή ή λοίμωξη ενός σιελογόνου αδένα, δηλαδή των αδένων που παράγουν το σάλιο. Οι μεγάλοι σιελογόνοι αδένες είναι η παρωτίδα, μπροστά και κάτω από το αυτί, ο υπογνάθιος, κάτω από το σαγόνι και ο υπογλώσσιος, στο έδαφος του στόματος.
Η οξεία σιελαδενίτιδα εμφανίζεται απότομα, με πόνο, πρήξιμο και συχνά πυρετό. Η χρόνια ή υποτροπιάζουσα σιελαδενίτιδα επανέρχεται σε επεισόδια, συνήθως επειδή κάτι εμποδίζει τη ροή του σάλιου.
Η διάκριση έχει σημασία, γιατί η οξεία λοίμωξη αντιμετωπίζεται με φάρμακα, ενώ στην υποτροπιάζουσα χρειάζεται να βρεθεί και να λυθεί η αιτία της απόφραξης.
Από τι προκαλείται η σιελαδενίτιδα;
Βασικός μηχανισμός της σιελαδενίτιδας είναι η στάση του σάλιου, όταν το σάλιο δεν ρέει ελεύθερα και τα μικρόβια του στόματος έχουν την ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν μέσα στον αδένα. Τη στάση ευνοούν η αφυδάτωση, η κακή στοματική υγιεινή και φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή σάλιου.
Η λιθίαση, δηλαδή η πέτρα στον πόρο του αδένα, είναι η συχνότερη αιτία απόφραξης των σιελογόνων και αφορά κατά 80 έως 90% τον υπογνάθιο αδένα. Άλλη αιτία απόφραξης είναι η στένωση του πόρου.
Η ιογενής σιελαδενίτιδα οφείλεται κυρίως στην παρωτίτιδα, η οποία διογκώνει συνήθως και τις δύο παρωτίδες («μαγουλάδες»). Η σιελαδενίτιδα μπορεί επίσης να συνοδεύει αυτοάνοσα νοσήματα, κυρίως το σύνδρομο Sjögren, που προκαλεί ξηροστομία και ξηροφθαλμία.
Ποια είναι τα συμπτώματα της σιελαδενίτιδας;
Τα συμπτώματα της σιελαδενίτιδας εξαρτώνται από την αιτία. Τα συνηθέστερα είναι:
- Επώδυνο πρήξιμο κάτω από το αυτί ή κάτω από το σαγόνι, με ερυθρότητα και ζέστη του δέρματος
- Πυρετός και αίσθημα κακουχίας στην οξεία λοίμωξη
- Πύον ή άσχημη γεύση στο στόμα, από το στόμιο του πόρου του αδένα
- Πρήξιμο και πόνος την ώρα του φαγητού, που υποχωρούν σε λίγες ώρες, όταν ο πόρος είναι φραγμένος
- Ξηροστομία και δυσφαγία, κυρίως στα αυτοάνοσα νοσήματα
Το πρήξιμο που εμφανίζεται με το φαγητό είναι το χαρακτηριστικό σημάδι της απόφραξης, γιατί ο αδένας παράγει σάλιο που δεν μπορεί να βγει εκείνη τη στιγμή.
Πρήζεται ο αδένας μου όταν τρώω. Πρέπει να αφαιρεθεί;
Ένας σιελογόνος αδένας που πρήζεται στο φαγητό σπάνια χρειάζεται αφαίρεση.
Το πρήξιμο οφείλεται συνήθως σε πέτρα ή σε στένωση του πόρου και όχι σε βλάβη του ίδιου του αδένα. Με τις σύγχρονες τεχνικές που αφαιρούν την πέτρα από τον πόρο, μόνο 2 έως 5 στους 100 ασθενείς με πέτρα στον υπογνάθιο χρειάζονται τελικά αφαίρεση του αδένα. Στην παρωτίδα, η αφαίρεση της πέτρας με τη βοήθεια ενδοσκοπίου πέτυχε καθαρισμό του πόρου σε περίπου 93 στους 100 ασθενείς, χωρίς μόνιμες βλάβες του προσωπικού νεύρου. Όταν η απόφραξη λυθεί, ο αδένας μπορεί να ανακτήσει τη λειτουργία του.
Στο ιατρείο θα λάβετε καθοδήγηση και προγραμματισμό τόσο για τη σιαλενδοσκόπηση όσο και την αφαίρεση σιελογόνων αδένων. Η σειρά είναι πρώτα η απόφραξη και μετά, αν χρειαστεί, ο αδένας.
Ο αδένας που πρήζεται στο φαγητό είναι το αποτέλεσμα της απόφραξης και όχι η αιτία της. Αφαιρείται όταν η απόφραξη δεν λύνεται με άλλον τρόπο ή όταν ο αδένας έχει πάψει να λειτουργεί.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση
- Πρήξιμο στο έδαφος του στόματος ή κάτω από το σαγόνι που απλώνεται γρήγορα
- Αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου
- Αδυναμία να ανοίξετε το στόμα
- Πυρετός που επιμένει ή πρήξιμο που χειροτερεύει παρά την αντιβίωση
- Σκληρό ογκίδιο στον αδένα που δεν ξεπρήζεται όταν υποχωρήσει η φλεγμονή
Πώς γίνεται η διάγνωση της σιελαδενίτιδας;
Η διάγνωση της σιελαδενίτιδας ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση. Η πίεση του αδένα δείχνει αν βγαίνει πύον ή θολό σάλιο από το στόμιο του πόρου μέσα στο στόμα. Ελέγχονται επίσης η κινητικότητα του προσώπου και η γλώσσα.
Το υπερηχογράφημα είναι η πρώτη απεικονιστική εξέταση. Δείχνει διάταση του πόρου, απόστημα, επέκταση της φλεγμονής ή ογκίδιο. Κάποιες πέτρες μπορούν να φανούν και στο υπερηχογράφημα. Η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται όταν υπάρχει υποψία αποστήματος ή για την ακριβή ανάδειξη λιθίασης.
Όταν το πρήξιμο είναι και στις δύο πλευρές με ξηροστομία, γίνεται διερεύνηση για αυτοάνοσο νόσημα, με εξετάσεις αίματος και ρευματολογική εκτίμηση. Ένα ογκίδιο που δεν υποχωρεί ελέγχεται ως πιθανός όγκος σιελογόνου αδένα και όχι ως φλεγμονή, ειδικά όταν δε δίνει άλλο σύμπτωμα.
Πώς αντιμετωπίζεται η σιελαδενίτιδα;
Η οξεία βακτηριακή σιελαδενίτιδα αντιμετωπίζεται συνήθως στο σπίτι. Όταν δεν υπάρχει βελτίωση σε λίγες ημέρες ή η κατάσταση χειροτερεύει, η θεραπεία συνεχίζεται στο νοσοκομείο με ενδοφλέβια αντιβίωση. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
- Αντιβίωση, όταν υπάρχει μικροβιακή λοίμωξη
- Ενυδάτωση με άφθονα υγρά
- Μάλαξη του αδένα προς την κατεύθυνση του πόρου και ζεστά επιθέματα
- Καραμέλες ή τσίχλες χωρίς ζάχαρη, που αυξάνουν τη ροή του σάλιου
- Παροχέτευση, όταν σχηματιστεί απόστημα
Στην υποτροπιάζουσα σιελαδενίτιδα αντιμετωπίζεται η αιτία, με αφαίρεση της πέτρας ή διάνοιξη του πόρου. Η ιογενής αντιμετωπίζεται με υποστηρικτική αγωγή.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00