Όγκοι Σιελογόνων Αδένων
Ένα ανώδυνο ογκίδιο μπροστά ή κάτω από το αυτί, που μεγαλώνει αργά εδώ και μήνες. Οι περισσότεροι όγκοι της παρωτίδας είναι καλοήθεις. Ο μεγαλύτερος φόβος των ασθενών είναι συνήθως το πρόσωπο και βρίσκει απάντηση στη σωστή διάγνωση και τον προσεκτικό σχεδιασμό της επέμβασης.
Τι είναι οι όγκοι των σιελογόνων αδένων;
Οι όγκοι των σιελογόνων αδένων, με συχνότερο τον όγκο παρωτίδας, αποτελούν ογκίδια που αναπτύσσονται μέσα στους αδένες που παράγουν το σάλιο. Περίπου 8 στους 10 όγκους εντοπίζονται στην παρωτίδα και περίπου 8 στους 10 όγκους της παρωτίδας είναι καλοήθεις.
Ο συχνότερος καλοήθης όγκος είναι το πλειόμορφο αδένωμα και ακολουθεί ο όγκος Warthin. Οι κακοήθεις όγκοι έχουν πολλούς ιστολογικούς τύπους, με συχνότερο στην παρωτίδα το βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα.
Όσο μικρότερος είναι ο αδένας, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ο όγκος να είναι κακοήθης. Στον υπογνάθιο αδένα περίπου οι μισοί όγκοι είναι κακοήθεις, ενώ στους μικρούς σιελογόνους αδένες του στόματος, όπως στην υπερώα, η αναλογία είναι παρόμοια.
Από τι προκαλείται ένας όγκος παρωτίδας;
Η αιτία ενός όγκου παρωτίδας συνήθως δεν είναι γνωστή. Έχει συσχετιστεί με προηγούμενη ακτινοβολία στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου. Ο όγκος Warthin συνδέεται ισχυρά με το κάπνισμα, ενώ για τους υπόλοιπους όγκους το κάπνισμα και το αλκοόλ δεν φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο.
Η παρωτίδα αποτελεί συχνή θέση μετάστασης από καρκίνο του δέρματος του προσώπου και του τριχωτού της κεφαλής, γιατί μέσα της υπάρχουν λεμφαδένες. Για τον ίδιο λόγο, στην παρωτίδα μπορεί να εμφανιστεί και λέμφωμα, με αυξημένο κίνδυνο στο σύνδρομο Sjögren.
Ένα ογκίδιο στην παρωτίδα δεν είναι πάντα όγκος του ίδιου του αδένα. Μπορεί να είναι λεμφαδένας ή φλεγμονή, όπως η σιελαδενίτιδα και αυτό αλλάζει την αντιμετώπιση.
Ποια είναι τα συμπτώματα ενός όγκου παρωτίδας;
Ο όγκος παρωτίδας εμφανίζεται συνήθως ως ανώδυνο ογκίδιο που μεγαλώνει αργά, μπροστά ή κάτω από το αυτί. Ο όγκος του υπογνάθιου αδένα εμφανίζεται ως ογκίδιο κάτω από το σαγόνι, ενώ ο όγκος ενός μικρού σιελογόνου αδένα ως ανώδυνη διόγκωση μέσα στο στόμα, συχνότερα στην υπερώα.
Ορισμένα ευρήματα κάνουν πιθανότερο τον κακοήθη όγκο:
- Γρήγορη αύξηση του μεγέθους
- Πόνος στη διόγκωση
- Αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου
- Ογκίδιο καθηλωμένο στο δέρμα ή σε βαθύτερους ιστούς
- Διογκωμένοι λεμφαδένες στον λαιμό
Όγκοι στο βαθύ τμήμα της παρωτίδας μπορεί να μη φαίνονται εξωτερικά και να σπρώχνουν την αμυγδαλή προς τη μέση του φάρυγγα.
Θα μείνει στραβό το πρόσωπό μου μετά την επέμβαση στον αδένα;
Η μόνιμη παράλυση του προσώπου μετά από επέμβαση στην παρωτίδα είναι σπάνια. Στην επέμβαση στον υπογνάθιο αδένα κινδυνεύει μόνο ένας μικρός κλάδος του νεύρου, που κινεί τη γωνία του κάτω χείλους.
Το προσωπικό νεύρο, που κινεί τους μυς του προσώπου, περνά μέσα από την παρωτίδα. Μετά από επέμβαση στην παρωτίδα, παροδική αδυναμία του προσώπου εμφανίζεται σε ποσοστό από 10 έως 65%, ενώ μόνιμη παράλυση σε λιγότερους από 5 στους 100 ασθενείς. Η παροδική αδυναμία υποχωρεί συνήθως μέσα σε εβδομάδες ή μήνες.
Επιπλέον, στο χειρουργείο το προσωπικό νεύρο παρακολουθείται συνεχώς με ειδικό σύστημα, που ειδοποιεί όταν το νεύρο ερεθίζεται. Όταν ο όγκος είναι καλοήθης, μικρός και βρίσκεται μακριά από τους κλάδους του νεύρου, αφαιρείται μόνο ο όγκος με λεπτό στρώμα υγιούς ιστού, ώστε να μειωθεί ο χειρισμός του νεύρου.
Στον κακοήθη όγκο, ένα νεύρο που λειτουργεί διατηρείται, εκτός αν έχει διηθηθεί από τον όγκο.
Ο κίνδυνος για το πρόσωπο αυξάνεται κυρίως όταν χρειάζεται δεύτερη επέμβαση σε όγκο που υποτροπίασε και γι' αυτό η πρώτη, σωστά σχεδιασμένη επέμβαση είναι καίριας σημασίας.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου μαζί με ογκίδιο μπροστά και κάτω από το αυτί ή κάτω από το σαγόνι
- Ογκίδιο που μεγαλώνει γρήγορα μέσα σε εβδομάδες
- Πόνος στην περιοχή του ογκιδίου
- Εξέλκωση του δέρματος πάνω από το ογκίδιο
- Διογκωμένος λεμφαδένας στον λαιμό που παραμένει πάνω από δύο εβδομάδες
- Ογκίδιο στην παρωτίδα μετά από καρκίνο του δέρματος στο πρόσωπο ή στο κεφάλι
Πώς γίνεται η διάγνωση ενός όγκου σιελογόνου αδένα;
Η διάγνωση ενός όγκου σιελογόνου αδένα ξεκινά με υπερηχογράφημα και παρακέντηση με λεπτή βελόνα. Το υπερηχογράφημα δείχνει τη θέση, το μέγεθος και τους λεμφαδένες του λαιμού. Όταν η παρακέντηση δεν δίνει επαρκές υλικό ή καθοριστική διάγνωση, το επόμενο βήμα είναι η βιοψία με παχύτερη βελόνα.
Η προσπάθεια να αναγνωριστεί ένας κακοήθης όγκος πριν από την επέμβαση είναι σημαντική, γιατί καθορίζει την έκταση της επέμβασης και προετοιμάζει τον ασθενή για αυτήν. Στους κακοήθεις όγκους, χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις τόσο για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό όσο και για τη σταδιοποίηση (π.χ. αξονική θώρακα ή PET-CT).
Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται για όγκους στο βαθύ τμήμα της παρωτίδας, όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας και για να φανεί η σχέση του όγκου με το προσωπικό νεύρο.
Πώς αντιμετωπίζονται οι όγκοι των σιελογόνων αδένων;
Η βασική θεραπεία των όγκων σιελογόνων αδένων είναι η χειρουργική αφαίρεση. Η απλή εκπυρήνιση του όγκου δεν ενδείκνυται, γιατί αυξάνει τις υποτροπές. Η επέμβαση προσαρμόζεται στον όγκο:
- Παρωτιδεκτομή τύπου Ι, δηλαδή αφαίρεση μόνο του όγκου με λεπτό στρώμα υγιούς ιστού, για επιλεγμένους καλοήθεις όγκους
- Μερική ή ολική παρωτιδεκτομή, ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και τον τύπο του όγκου
- Αφαίρεση του υπογνάθιου αδένα για τους όγκους του
Ο όγκος Warthin μπορεί σε επιλεγμένους ασθενείς να παρακολουθείται. Στους κακοήθεις όγκους μπορεί να χρειαστεί λεμφαδενικός καθαρισμός και ακτινοθεραπεία, με παραπομπή σε ακτινοθεραπευτή ογκολόγο.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00