Εκτομή καρκίνου δέρματος κεφαλής και τραχήλου
Μια μικρή βλάβη στο πρόσωπο αφαιρείται νωρίς με μικρή τομή. Η ίδια βλάβη έναν χρόνο αργότερα μπορεί να απαιτεί εκτομή που φτάνει στο βλέφαρο, στη μύτη ή στο χείλος. Στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου ο χρόνος είναι καθοριστικός για το μέγεθος της επέμβασης.
Γενικά Στοιχεία Επέμβασης
- Διάρκεια:
- 20 λεπτά – 2 ώρες
- Αναισθησία:
- Τοπική ή γενική
- Νοσηλεία:
- Όχι ή 1 ημέρα
- Ανάρρωση:
- 7–14 ημέρες
Τι περιλαμβάνει η χειρουργική αφαίρεση καρκίνου δέρματος στο πρόσωπο;
Η εκτομή καρκίνου δέρματος κεφαλής και τραχήλου αποτελεί τη χειρουργική αφαίρεση του καρκίνου δέρματος του προσώπου, του τριχωτού της κεφαλής και του λαιμού. Περιλαμβάνει την αφαίρεση της βλάβης σε ογκολογικά υγιή όρια, την ιστολογική εξέταση του παρασκευάσματος και την αποκατάσταση του ελλείμματος.
Η αφαίρεση συχνά είναι ταυτόχρονα διαγνωστική και θεραπευτική. Πολλές φορές θα χρειαστεί να επιβεβαιωθεί η φύση της βλάβης με βιοψία, ώστε να σχεδιαστεί η κατάλληλη εκτομή. Η ιστολογική εξέταση επιβεβαιώνει τον τύπο του όγκου, το βάθος διήθησης και το αν τα όρια εκτομής είναι ελεύθερα, στοιχεία που καθορίζουν την πρόγνωση, την ανάγκη για περαιτέρω αντιμετώπιση και το είδος της παρακολούθησης.
Γιατί οι βλάβες στο πρόσωπο και τον τράχηλο απαιτούν διαφορετικό σχεδιασμό;
Στο δέρμα του κορμού ή των άκρων, η αφαίρεση με επαρκή όρια είναι συνήθως απλή. Στην κεφαλή και τον τράχηλο, τα ίδια όρια συναντούν σημαντικές λειτουργικές δομές.
- Το βλέφαρο, το πτερύγιο της μύτης, το χείλος και το πτερύγιο του ωτός έχουν ελεύθερα χείλη, τα οποία παραμορφώνονται αν η σύγκλειση γίνει υπό τάση.
- Οι κλάδοι του προσωπικού νεύρου, ιδίως ο κλάδος που κινεί το μέτωπο και ο κλάδος που κινεί τη γωνία του κάτω χείλους, βρίσκονται πιο επιφανειακά και μπορεί να βρεθούν εντός του πεδίου εκτομής.
- Η περιοχή είναι μονίμως ορατή. Το αισθητικό αποτέλεσμα στο πρόσωπο και τον λαιμό δεν είναι δευτερεύον ζήτημα.
Ο σχεδιασμός της αφαίρεσης και της αποκατάστασης γίνεται μαζί, πριν από την πρώτη τομή και όχι διαδοχικά.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση ο καρκίνος δέρματος του προσώπου;
Η χειρουργική εκτομή αποτελεί την κύρια θεραπεία για τις παρακάτω βλάβες:
- Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, τον συχνότερο καρκίνο του δέρματος
- Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα
- Μελάνωμα
- Προκαρκινικές βλάβες με υποψία εξαλλαγής
Ένας σπίλος («ελιά») αφαιρείται με τον ίδιο τρόπο όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας. Ο ασθενής με βλάβη μπορεί να προσέρχεται με διάγνωση από δερματολόγο ή να εκτιμάται και να διαγιγνώσκεται στο ιατρείο πρώτη φορά. Στις περιπτώσεις κακοήθειας, οι αποφάσεις λαμβάνονται σε συνεργασία με τον θεράποντα δερματολόγο και με τη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα (ογκολόγο, ακτινοθεραπευτή ογκολόγο, παθολογοανατόμο). Όταν υπάρχει μετάσταση στους λεμφαδένες του τραχήλου ή της παρωτίδας, μπορεί να χρειαστεί λεμφαδενικός καθαρισμός ή παρωτιδεκτομή.
Σε αντίθεση με άλλες παθήσεις, εδώ η αναμονή δεν αποτελεί επιλογή. Ένα μικρό βασικοκυτταρικό καρκίνωμα δεν είναι επείγον, αλλά μεγαλώνει. Η καθυστέρηση δεν αλλάζει το αν θα χρειαστεί επέμβαση, αλλά το πόσο εκτεταμένη θα είναι.
Μπορεί ο καρκίνος του δέρματος να αφαιρεθεί με laser ή κρυοπηξία;
Ως πρώτη θεραπεία, ο καρκίνος του δέρματος του προσώπου αφαιρείται χειρουργικά και όχι με laser ή κρυοπηξία.
Οι μέθοδοι καταστροφής του ιστού, όπως το laser, η κρυοπηξία και η διαθερμοπηξία, δεν αφήνουν παρασκεύασμα. Ο ιστός καταστρέφεται επιτόπου και δεν υπάρχει τίποτα να σταλεί για ιστολογική εξέταση.
Αυτό σημαίνει ότι δεν επιβεβαιώνεται ο τύπος του όγκου, δεν εκτιμάται το βάθος διήθησης και κυρίως, δεν ελέγχεται αν η αφαίρεση ήταν πλήρης. Γι' αυτό κάθε βασικοκυτταρικό καρκίνωμα που αντιμετωπίζεται με καταστροφή του ιστού χωρίς ιστολογικό έλεγχο μπορεί να θεωρηθεί υψηλού κινδύνου για υποτροπή. Η υποτροπή μπορεί να εμφανιστεί μήνες ή χρόνια αργότερα, σε ιστό που έχει ήδη επουλωθεί και να απαιτήσει μεγαλύτερη επέμβαση από αυτήν που θα αρκούσε αρχικά.
Οι μέθοδοι καταστροφής εξετάζονται σε λίγες επιλεγμένες περιπτώσεις επιφανειακού βασικοκυτταρικού καρκινώματος χαμηλού κινδύνου. Σε μια καλοήθη βλάβη η επιλογή της μεθόδου είναι θέμα προτίμησης. Όταν υπάρχει έστω και υποψία κακοήθειας, η βλάβη αφαιρείται ώστε να ελεγχθεί ιστολογικά.
Πώς γίνεται η αφαίρεση καρκίνου δέρματος στο πρόσωπο;
Τα όρια εκτομής
Η αφαίρεση γίνεται με προκαθορισμένα ογκολογικά όρια, σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Το όριο δεν είναι θέμα εκτίμησης αλλά καθορίζεται από τον τύπο του όγκου, το μέγεθος, τη θέση και τα χαρακτηριστικά κινδύνου.
Στο βασικοκυτταρικό καρκίνωμα υψηλού κινδύνου, στην υποτροπή και στις κρίσιμες θέσεις του προσώπου, όπως τα βλέφαρα, η μύτη και τα χείλη, ενδείκνυται η μικρογραφικά ελεγχόμενη χειρουργική (Mohs), που ελέγχει πλήρως τα όρια σε διαδοχικά στάδια πριν από την αποκατάσταση. Χρειάζεται εξειδικευμένο στην τεχνική ιατρό.
Πού γίνεται η επέμβαση
- Επιφανειακές βιοψίες και μικρές εκτομές χωρίς ανάγκη αποκατάστασης: στο ιατρείο, με τοπική αναισθησία.
- Εκτεταμένες ή εν τω βάθει εκτομές και κάθε περίπτωση που απαιτεί αποκατάσταση: στο χειρουργείο, υπό γενική αναισθησία.
Πριν από την επέμβαση υπό γενική αναισθησία προηγούνται αιματολογικός έλεγχος, προεγχειρητική εκτίμηση και νηστεία 8 ωρών.
Το αποτέλεσμα της ιστολογικής
Το παρασκεύασμα αποστέλλεται προσανατολισμένο, ώστε ο παθολογοανατόμος να μπορεί να προσδιορίσει σε ποια πλευρά τα όρια είναι ελεύθερα. Η ταχεία βιοψία κατά τη διάρκεια της επέμβασης χρησιμοποιείται σε λίγες επιλεγμένες περιπτώσεις.
Πώς αποκαθίσταται το πρόσωπο μετά την αφαίρεση καρκίνου δέρματος;
Η μέθοδος αποκατάστασης επιλέγεται από το μέγεθος και τη θέση του ελλείμματος και όχι από το τι είναι τεχνικά ευκολότερο. Οι επιλογές είναι:
- Άμεση σύγκλειση, όταν το έλλειμμα το επιτρέπει χωρίς τάση
- Δερματικό μόσχευμα ολικού πάχους, συνήθως για βλέφαρο, μύτη και αυτί
- Δερματικό μόσχευμα μερικού πάχους, για εκτεταμένα ελλείμματα τριχωτού κεφαλής
- Τοπικοί κρημνοί, που μεταφέρουν γειτονικό δέρμα με αντίστοιχο χρώμα και πάχος
- Μισχωτοί κρημνοί, για μεγάλα ή σύνθετα ελλείμματα, όπου το γειτονικό δέρμα δεν επαρκεί
Σχεδόν πάντα η αποκατάσταση γίνεται στον ίδιο χειρουργικό χρόνο με την εκτομή.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της αφαίρεσης καρκίνου δέρματος του προσώπου;
Οι μετεγχειρητικές επιπλοκές και οι κίνδυνοι μετά την αφαίρεση καρκίνου δέρματος του προσώπου μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και θέλουν προσοχή. Οι συχνότεροι κίνδυνοι είναι:
- Θετικά όρια εκτομής, που μπορεί να απαιτήσουν επανεκτομή.
- Κάκωση κλάδου του προσωπικού νεύρου, σε βλάβες που βρίσκονται βαθύτερα και πάνω από την πορεία του.
- Μερική ή πλήρης απώλεια μοσχεύματος ή κρημνού, που μπορεί να απαιτήσει δεύτερη επέμβαση.
- Παραμόρφωση ελεύθερου χείλους, όπως αναστροφή του κάτω βλεφάρου, όταν η εκτομή βρίσκεται κοντά του.
- Αιμορραγία και λοίμωξη του τραύματος.
- Υποτροπή στην περιοχή της εκτομής, ακόμη και με ελεύθερα όρια. Γι' αυτό ακολουθεί παρακολούθηση.
- Μεταβολή στην αισθητικότητα της περιοχής γύρω από την ουλή, συνήθως παροδική.
- Ουλή. Κάθε εκτομή αφήνει ουλή. Ο σχεδιασμός στοχεύει να ακολουθεί η ουλή τις φυσικές γραμμές του δέρματος.
Πώς είναι η ανάρρωση μετά την αφαίρεση καρκίνου δέρματος του προσώπου;
- Πρώτες ημέρες: ήπιο οίδημα και εκχύμωση στην περιοχή, που υποχωρούν σταδιακά. Συνιστάται ύπνος με το κεφάλι ανασηκωμένο και αποφυγή έντονης άσκησης.
- 5–7 ημέρες: αφαίρεση ραμμάτων στο πρόσωπο. Στο τριχωτό της κεφαλής και τον τράχηλο, το διάστημα είναι λίγο μεγαλύτερο.
- 7–14 ημέρες: επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες και στην εργασία, ανάλογα με τη θέση και το μέγεθος της εκτομής.
Όταν έχει χρησιμοποιηθεί μόσχευμα, το επίθεμα πάνω του παραμένει περίπου μία εβδομάδα και δεν αφαιρείται στο σπίτι. Μετά από μόσχευμα ή κρημνό ακολουθεί ειδική φροντίδα του τραύματος και συχνότερη παρακολούθηση τις πρώτες εβδομάδες.
Η ουλή ωριμάζει σε διάστημα μηνών. Συνιστάται αντηλιακή προστασία της ουλής και του υπόλοιπου δέρματος του προσώπου.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα;
Επικοινωνήστε αμέσως με τον ιατρό σας ή πηγαίνετε στο εφημερεύον νοσοκομείο αν, μετά την αφαίρεση καρκίνου δέρματος, εμφανίσετε:
- Αιμορραγία που δεν σταματά με ήπια πίεση
- Αυξανόμενο οίδημα, ερυθρότητα ή έκκριση από το τραύμα
- Πυρετό
- Αλλαγή χρώματος σε μόσχευμα ή κρημνό, σκούρο ή υπόλευκο
- Πόνο που δεν ελέγχεται με τα συνήθη αναλγητικά
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00