Παρωτιδεκτομή
Η παρωτιδεκτομή αφαιρεί έναν όγκο της παρωτίδας μαζί με το τμήμα του αδένα που τον περιβάλλει. Το κρίσιμο βήμα είναι η διατήρηση του προσωπικού νεύρου, που περνά μέσα από τον αδένα και κινεί το πρόσωπο. Η έκταση της επέμβασης καθορίζεται από τον όγκο.
Γενικά Στοιχεία Επέμβασης
- Διάρκεια:
- 1,5–3 ώρες
- Αναισθησία:
- Γενική
- Νοσηλεία:
- 2–3 ημέρες
- Ανάρρωση:
- 10–14 ημέρες
Τι είναι η παρωτιδεκτομή;
Η παρωτιδεκτομή αποτελεί τη χειρουργική αφαίρεση μέρους ή ολόκληρης της παρωτίδας, του μεγαλύτερου σιελογόνου αδένα, που βρίσκεται μπροστά και κάτω από το αυτί. Στην καθημερινή γλώσσα αναφέρεται ως αφαίρεση παρωτίδας.
Μέσα από την παρωτίδα περνά το προσωπικό νεύρο, που κινεί τους μυς του προσώπου. Η αναγνώριση και η διατήρησή του είναι το πιο κρίσιμο βήμα της επέμβασης. Στους κακοήθεις όγκους προτεραιότητα έχει η πλήρης αφαίρεση του όγκου, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις το νεύρο διασώζεται όπου είναι δυνατόν.
Στην παρωτιδεκτομή τύπου Ι αφαιρείται ένα τμήμα της παρωτίδας μαζί με τον όγκο, μετά τον εντοπισμό του κορμού του προσωπικού νεύρου και του κλάδου που βρίσκεται κοντά στον όγκο.
Γιατί η επέμβαση στην παρωτίδα απαιτεί ιδιαίτερο σχεδιασμό;
Η παρωτίδα βρίσκεται μπροστά από το αυτί και κατεβαίνει πίσω από τη γωνία της γνάθου. Στην περιοχή της υπάρχουν δομές που καθορίζουν τον τρόπο της επέμβασης:
- Το προσωπικό νεύρο, που χωρίζεται μέσα στον αδένα σε κλάδους για το μέτωπο, το μάτι, το μάγουλο, το στόμα και τον λαιμό
- Οι λεμφαδένες της παρωτίδας, που δέχονται λέμφο από το δέρμα του προσώπου, του τριχωτού της κεφαλής και του αυτιού
- Ο πόρος της παρωτίδας, που μεταφέρει το σάλιο στο στόμα
- Το μεγάλο ωτιαίο νεύρο, που δίνει αίσθηση στον λοβό του αυτιού
Η σχέση του όγκου με το προσωπικό νεύρο δεν μπορεί συνήθως να προβλεφθεί με ακρίβεια πριν από την επέμβαση, γι' αυτό το νεύρο εντοπίζεται και παρακολουθείται κατά τη διάρκειά της.
Πότε χρειάζεται παρωτιδεκτομή;
Η παρωτιδεκτομή γίνεται κυρίως για την αφαίρεση των όγκων της παρωτίδας. Οι κύριες ενδείξεις είναι:
- Καλοήθεις όγκοι, με συχνότερο το πλειόμορφο αδένωμα
- Κακοήθεις όγκοι της παρωτίδας
- Μεταστάσεις σε λεμφαδένες της παρωτίδας από καρκίνο του δέρματος του προσώπου ή του τριχωτού της κεφαλής
- Χρόνια ή υποτροπιάζουσα φλεγμονή, όταν η φαρμακευτική αγωγή και η σιαλενδοσκόπηση δεν αποδίδουν, όπως στη σιελαδενίτιδα με συνεχείς εξάρσεις
- Κύστεις και άλλες καλοήθεις βλάβες που μεγαλώνουν ή προκαλούν ενοχλήματα
Πριν από την επέμβαση η διάγνωση τεκμηριώνεται με υπερηχογράφημα και παρακέντηση με λεπτή βελόνα και όπου χρειάζεται με μαγνητική τομογραφία. Ο όγκος Warthin μπορεί σε επιλεγμένους ασθενείς να παρακολουθείται αντί να αφαιρείται.
Στους κακοήθεις όγκους η παρωτιδεκτομή μπορεί να συνδυαστεί με λεμφαδενικό καθαρισμό στον λαιμό, στον ίδιο χειρουργικό χρόνο.
Η παρωτιδεκτομή αφαιρεί ολόκληρη την παρωτίδα;
Στους περισσότερους καλοήθεις όγκους δεν αφαιρείται ολόκληρη η παρωτίδα. Αφαιρείται ο όγκος μαζί με ένα περιθώριο υγιούς αδένα.
Το προσωπικό νεύρο χωρίζει την παρωτίδα σε ένα επιφανειακό και ένα εν τω βάθει τμήμα. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Σιελογόνων Αδένων χωρίζει τον αδένα σε πέντε επίπεδα και περιγράφει κάθε επέμβαση με βάση τα επίπεδα που αφαιρούνται. Η προτεινόμενη ταξινόμηση επιτρέπει να καταγράφεται με ακρίβεια τι αφαιρέθηκε σε κάθε ασθενή.
Η μικρότερη επέμβαση είναι η εξωκαψική αφαίρεση: σε μικρούς καλοήθεις όγκους μακριά από τους κλάδους του νεύρου αφαιρείται ο όγκος με λεπτό στρώμα υγιούς ιστού χωρίς αναζήτηση του κορμού του νεύρου.
Η έκταση έχει σημασία για τις επιπλοκές και την ανάρρωση. Οι εκτεταμένες επεμβάσεις συνδέονται με περισσότερη προσωρινή αδυναμία του προσώπου, με μεγαλύτερη βύθιση του δέρματος στο σημείο της επέμβασης και με περισσότερες επιπλοκές του τραύματος.
Η επέμβαση σχεδιάζεται με βάση τη θέση και το είδος του όγκου και όχι με ένα σταθερό πρότυπο για όλους.
Πώς γίνεται η παρωτιδεκτομή;
Η προετοιμασία πριν από την αφαίρεση παρωτίδας περιλαμβάνει:
- Αιματολογικές εξετάσεις με έλεγχο πηκτικότητας
- Αναισθησιολογική και καρδιολογική εκτίμηση
- Σχέδιο για τα αντιπηκτικά που συμφωνείται με τον ιατρό που τα χορηγεί
- Νηστεία 8 ωρών
Η παρωτιδεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί συνήθως από μιάμιση έως τρεις ώρες. Η τομή ξεκινά μπροστά από το αυτί σε φυσική πτυχή του δέρματος, περνά γύρω από τον λοβό και συνεχίζει σε φυσική πτυχή του λαιμού. Ο όγκος αφαιρείται μαζί με το περιθώριο υγιούς αδένα και αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση.
Το προσωπικό νεύρο εντοπίζεται και παρακολουθείται συνεχώς με ειδικό σύστημα που ειδοποιεί στη διέγερση του νεύρου. Σε μετα-ανάλυση, η παρακολούθηση του νεύρου μείωσε περίπου στο μισό τις πιθανότητες άμεσης αδυναμίας του προσώπου, κυρίως στις επιφανειακές παρωτιδεκτομές, χωρίς διαφορά στη μόνιμη αδυναμία.
Στο τέλος τοποθετείται παροχέτευση και πιεστικός επίδεσμος. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως δύο έως τρεις ημέρες.
Πώς αποκαθίσταται η περιοχή μετά την παρωτιδεκτομή;
Η αποκατάσταση σχεδιάζεται μαζί με την αφαίρεση και γίνεται στον ίδιο χειρουργικό χρόνο. Ανάλογα με την έκταση της επέμβασης περιλαμβάνει:
- Κρημνό από το στρώμα κάτω από το δέρμα του προσώπου, που καλύπτει το σημείο και μειώνει τη βύθιση και τον ιδρώτα με το φαγητό
- Κρημνό από τον στερνοκλειδομαστοειδή μυ του λαιμού, για μεγαλύτερα ελλείμματα
- Μεταμόσχευση λίπους από άλλο σημείο του σώματος
- Μόσχευμα νεύρου, όταν ένας κακοήθης όγκος έχει διηθήσει κλάδο του προσωπικού νεύρου που πρέπει να αφαιρεθεί
Η απουσία αποκατάστασης συνδέεται με μεγαλύτερη βύθιση στο σημείο της επέμβασης. Σε επίμονη αδυναμία του βλεφάρου μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση για τη σύγκλειση του ματιού. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιείται ένα μικρό βαρίδιο χρυσού στο άνω βλέφαρο, ώστε να κλείνει το μάτι.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της παρωτιδεκτομής;
Οι σοβαρές επιπλοκές της παρωτιδεκτομής είναι σπάνιες, οι ήπιες όμως είναι συχνότερες από ό,τι πιστεύεται. Οι κίνδυνοι της αφαίρεσης παρωτίδας είναι:
- Προσωρινή αδυναμία του προσώπου, που υποχωρεί μέσα σε ένα έως τρεις μήνες. Η μόνιμη παράλυση είναι σπάνια.
- Μούδιασμα στον λοβό του αυτιού και στο δέρμα γύρω από τη γωνία της γνάθου, σε περίπου 1 στους 3.
- Βύθιση του δέρματος στο σημείο της επέμβασης, σε περίπου 1 στους 10, μεγαλύτερη στις εκτεταμένες επεμβάσεις.
- Συλλογή σάλιου κάτω από το δέρμα ή συρίγγιο, σε 3 έως 5 στους 100.
- Αιμάτωμα, σε περίπου 3 στους 100.
- Λοίμωξη του τραύματος, σε περίπου 2 στους 100.
- Προβλήματα της ουλής, σε περίπου 4 στους 100.
- Ιδρώτας στο μάγουλο με το φαγητό (το σύνδρομο Frey), σπάνιος με τις σύγχρονες τεχνικές.
- Πόνος στην πρώτη μπουκιά, σπάνιος, μετά από επέμβαση στο εν τω βάθει τμήμα.
Πώς είναι η ανάρρωση μετά την παρωτιδεκτομή;
Η ανάρρωση μετά την παρωτιδεκτομή διαρκεί συνήθως δέκα έως δεκατέσσερις ημέρες. Οι οδηγίες για τις επόμενες ημέρες είναι:
- Αφαίρεση των ραμμάτων στις επτά έως δέκα ημέρες.
- Προστασία του ματιού με σταγόνες και αλοιφή, αν το βλέφαρο δεν κλείνει πλήρως.
- Αποφυγή έντονης άσκησης και άρσης βάρους για δύο εβδομάδες.
- Περιποίηση της τομής σύμφωνα με τις οδηγίες και αντηλιακή προστασία της ουλής για μερικούς μήνες.
- Ενημέρωση για κάθε πρήξιμο ή υγρό που εμφανίζεται κάτω από την τομή.
Η ουλή ξεθωριάζει σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες. Το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης συζητείται στην πρώτη επίσκεψη μετά την επέμβαση. Σε κακοήθεια, η συνέχεια αποφασίζεται με τη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα;
Επικοινωνήστε αμέσως με τον ιατρό σας ή πηγαίνετε στο εφημερεύον νοσοκομείο αν, μετά την παρωτιδεκτομή, εμφανίσετε:
- Πρήξιμο κάτω από την τομή που μεγαλώνει γρήγορα
- Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση
- Αιμορραγία από την τομή
- Πυρετό, κοκκίνισμα ή πύον στην τομή
- Νέα αδυναμία του προσώπου που εμφανίζεται μετά το εξιτήριο
- Πόνο ή κοκκίνισμα στο μάτι όταν το βλέφαρο δεν κλείνει
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 3 Οκτωβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00