Λαρυγγεκτομή
Η λαρυγγεκτομή αφαιρεί μέρος ή ολόκληρο τον λάρυγγα, όταν ο καρκίνος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με θεραπεία που διατηρεί το όργανο. Μετά την ολική λαρυγγεκτομή η αναπνοή γίνεται από ένα μόνιμο στόμιο στον λαιμό και η φωνή αποκαθίσταται συνήθως με μία φωνητική πρόθεση.
Γενικά Στοιχεία Επέμβασης
- Διάρκεια:
- 4–6 ώρες (ολική)
- Αναισθησία:
- Γενική
- Νοσηλεία:
- 10–14 ημέρες (ολική)
- Ανάρρωση:
- 4–6 εβδομάδες
Τι είναι η λαρυγγεκτομή;
Η λαρυγγεκτομή αποτελεί τη χειρουργική αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του λάρυγγα, κυρίως για τη θεραπεία του καρκίνου. Μπορεί να είναι μερική ή ολική λαρυγγεκτομή.
Στη μερική λαρυγγεκτομή αφαιρείται το τμήμα με τον όγκο και διατηρούνται η φωνή και η αναπνοή από τη μύτη και το στόμα. Στην ολική λαρυγγεκτομή αφαιρείται ολόκληρος ο λάρυγγας και η τραχεία ανοίγει μόνιμα σε ένα στόμιο μπροστά στη βάση του λαιμού. Η επιλογή εξαρτάται από την έκταση του όγκου και από τη λειτουργία του λάρυγγα.
Μετά την ολική λαρυγγεκτομή η αναπνοή και η κατάποση ακολουθούν πλέον χωριστές διαδρομές.
Γιατί η λαρυγγεκτομή απαιτεί ιδιαίτερο σχεδιασμό;
Ο λάρυγγας βρίσκεται στο σημείο όπου διαχωρίζονται η διαδρομή του αέρα και η διαδρομή της τροφής και των υγρών. Οδηγεί τον αέρα στην τραχεία, παράγει τη φωνή και κλείνει τον αεραγωγό κατά την κατάποση. Στην περιοχή υπάρχουν δομές που καθορίζουν τον σχεδιασμό:
- Οι φωνητικές χορδές και η επιγλωττίδα, μέσα στον λάρυγγα
- Ο φάρυγγας και ο οισοφάγος, πίσω από τον λάρυγγα
- Ο θυρεοειδής αδένας και οι παραθυρεοειδείς, μπροστά και στα πλάγια
- Τα παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, που κινούν τις φωνητικές χορδές
- Οι λεμφαδένες και των δύο πλευρών του λαιμού
Στην ολική λαρυγγεκτομή οι λειτουργίες αυτές χωρίζονται και αναπληρώνονται με διαφορετικό τρόπο η κάθε μία.
Πότε χρειάζεται λαρυγγεκτομή;
Η λαρυγγεκτομή γίνεται συνήθως όταν ο καρκίνος του λάρυγγα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με θεραπεία που διατηρεί το όργανο. Οι κύριες ενδείξεις είναι:
- Προχωρημένος καρκίνος λάρυγγα που καταστρέφει τον χόνδρο ή επεκτείνεται έξω από τον λάρυγγα
- Υποτροπή μετά από ακτινοθεραπεία ή χημειοακτινοθεραπεία
- Λάρυγγας που δεν λειτουργεί πια μετά από θεραπεία, με εισρόφηση ή δυσκολία στην αναπνοή
- Καρκίνος του υποφάρυγγα που επεκτείνεται στον λάρυγγα
- Επιλεγμένοι όγκοι που αφαιρούνται με μερική λαρυγγεκτομή
Οι περισσότεροι καρκίνοι του λάρυγγα αντιμετωπίζονται χωρίς ολική αφαίρεση του οργάνου, με laser ή ακτινοθεραπεία. Όταν η ολική λαρυγγεκτομή είναι η καλύτερη επιλογή, η απόφαση λαμβάνεται στη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα και συζητείται αναλυτικά με τον ασθενή και την οικογένειά του, γιατί αλλάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή.
Η φωνή μετά την ολική λαρυγγεκτομή ακούγεται μηχανική;
Η φωνή μετά τη λαρυγγεκτομή δεν ακούγεται απαραίτητα μηχανική. Με τη φωνητική πρόθεση παράγεται από τον αέρα των πνευμόνων και είναι η πιο φυσική μέθοδος αποκατάστασης.
Μετά την ολική λαρυγγεκτομή η φωνή αποκαθίσταται με τρεις τρόπους. Η φωνητική πρόθεση είναι μια μικρή βαλβίδα ανάμεσα στην τραχεία και τον οισοφάγο, που στέλνει τον αέρα των πνευμόνων στον οισοφάγο, όπου δονούνται οι ιστοί. Η οισοφάγειος ομιλία χρησιμοποιεί αέρα που καταπίνεται και απαιτεί εκπαίδευση. Το λαρυγγόφωνο είναι ηλεκτρονική συσκευή με πιο μηχανικό ήχο.
Σε συστηματική ανασκόπηση, η ομιλία με φωνητική πρόθεση είχε τα καλύτερα αποτελέσματα στις μετρήσεις και στην αξιολόγηση από ακροατές, αν και όλοι οι ασθενείς ανέφεραν κάποια δυσκολία στη φωνή. Σε μετα-ανάλυση 1.085 ασθενών, η φωνητική πρόθεση συνδέθηκε με μικρότερη δυσκολία στη φωνή από την οισοφάγειο ομιλία, χωρίς διαφορά στη συνολική ποιότητα ζωής που σχετίζεται με τη φωνή.
Η φωνητική πρόθεση τοποθετείται συνήθως σε δεύτερη μικρή επέμβαση περίπου έξι μήνες μετά τη λαρυγγεκτομή. Σε ορισμένους ασθενείς, κυρίως νεότερους, τοποθετείται στην ίδια επέμβαση. Στο μεσοδιάστημα η επικοινωνία γίνεται με λαρυγγόφωνο ή γραπτά και η ομιλία ξεκινά με τη βοήθεια λογοθεραπευτή.
Η φωνή αλλάζει χαρακτήρα, όχι όμως τη δυνατότητα για καθημερινή συνομιλία.
Πώς γίνεται η λαρυγγεκτομή;
Η προετοιμασία πριν από την αφαίρεση λάρυγγα περιλαμβάνει:
- Αιματολογικές εξετάσεις με έλεγχο πηκτικότητας και θυρεοειδικών ορμονών
- Αναισθησιολογική και καρδιολογική εκτίμηση
- Εκτίμηση της διατροφής και διακοπή του καπνίσματος
- Συνάντηση με λογοθεραπευτή πριν από την επέμβαση
- Νηστεία 8 ωρών
Η ολική λαρυγγεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί συνήθως τέσσερις έως έξι ώρες, μαζί με τον λεμφαδενικό καθαρισμό. Ο λάρυγγας αφαιρείται από μια τομή στον λαιμό, ο φάρυγγας κλείνεται με ράμματα (φαρυγγοπλαστική) και η τραχεία συρράπτεται στο δέρμα, όπου σχηματίζεται το μόνιμο στόμιο.
Αν η φωνητική πρόθεση τοποθετηθεί στην ίδια επέμβαση, δημιουργείται μια μικρή επικοινωνία ανάμεσα στην τραχεία και τον οισοφάγο, όπου τοποθετείται. Αν η λαρυγγεκτομή γίνει μετά από ακτινοθεραπεία, η συρραφή του φάρυγγα μπορεί να ενισχυθεί στον ίδιο χρόνο με κρημνό, που μειώνει τον κίνδυνο συριγγίου.
Η μερική λαρυγγεκτομή γίνεται από τομή στον λαιμό ή από το στόμα με laser ή ενδοσκοπικά με την τεχνική της μικρολαρυγγοσκόπησης. Η επιλογή εξαρτάται από τη θέση και την έκταση του όγκου.
Πώς γίνεται η αποκατάσταση μετά τη λαρυγγεκτομή;
Η αποκατάσταση μετά την ολική λαρυγγεκτομή ξεκινά από το νοσοκομείο και περιλαμβάνει:
- Κινητοποίηση, αφαίρεση των παροχετεύσεων και των ραμμάτων
- Διατροφική υποστήριξη μέχρι να αποκατασταθεί η σίτιση
- Λογοθεραπεία για τη φωνή με την πρόθεση και για την κατάποση
- Εκπαίδευση στη φροντίδα του στομίου και της πρόθεσης
- Φίλτρο θερμότητας και υγρασίας πάνω στο στόμιο, που αναλαμβάνει τον ρόλο της μύτης
- Ασκήσεις για την όσφρηση, που φέρνουν ξανά αέρα στη μύτη
- Ψυχολογική υποστήριξη και επαφή με άλλους ασθενείς
Η προσαρμογή στη ζωή με το στόμιο διαρκεί μήνες και διευκολύνεται από την ομάδα αποκατάστασης.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της λαρυγγεκτομής;
Η ολική λαρυγγεκτομή είναι μεγάλη επέμβαση. Σε σειρά 433 ασθενών, πρώιμες επιπλοκές εμφανίστηκαν σε περίπου 1 στους 5 και ήταν ήπιες σε περισσότερους από 9 στους 10. Οι συχνότεροι κίνδυνοι της επέμβασης είναι:
- Συρίγγιο, δηλαδή διαφυγή σάλιου από τον φάρυγγα στο δέρμα (φαρυγγοδερματικό), σε περίπου 1 στους 5 ασθενείς. Συνήθως κλείνει με συντηρητική αντιμετώπιση. Μετά από ακτινοθεραπεία φτάνει σχεδόν τους 3 στους 10.
- Λοίμωξη ή αιμάτωμα του τραύματος.
- Αέρας κάτω από το δέρμα του λαιμού μετά από μερική λαρυγγεκτομή, σε περίπου 1 στους 8, συνήθως ήπιος.
- Στένωση του στομίου ή του φάρυγγα, με δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση.
- Υποθυρεοειδισμός, συχνά μετά από ακτινοθεραπεία ή αφαίρεση μέρους του θυρεοειδούς.
- Διαρροή γύρω από ή μέσα από τη φωνητική πρόθεση, που αντιμετωπίζεται με αλλαγή της.
- Αναπνευστικές λοιμώξεις τους πρώτους μήνες, όσο οι αεραγωγοί προσαρμόζονται στον αέρα χωρίς τη μύτη.
- Μείωση της όσφρησης και της γεύσης.
Πώς είναι η ανάρρωση μετά τη λαρυγγεκτομή;
Η ανάρρωση μετά την ολική λαρυγγεκτομή διαρκεί εβδομάδες και περιλαμβάνει την εκμάθηση της ζωής με το στόμιο. Οι οδηγίες για το επόμενο χρονικό διάστημα είναι:
- Σίτιση με ρινογαστρικό σωλήνα τις πρώτες ημέρες, μέχρι να επουλωθεί ο φάρυγγας.
- Καθαρισμός του στομίου και της πρόθεσης καθημερινά.
- Ενυδάτωση του αέρα με φίλτρο και υγραντήρα στο σπίτι.
- Προστασία του στομίου στο ντους και αποφυγή του κολυμπιού.
- Ασκήσεις λογοθεραπείας σύμφωνα με το πρόγραμμα.
- Επιστροφή στις δραστηριότητες σταδιακά μέσα σε τέσσερις έως έξι εβδομάδες.
- Κάρτα που δηλώνει ότι αναπνέετε από τον λαιμό, για περίπτωση ανάγκης.
Το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης συζητείται στη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα. Ο χειρουργός, ο ακτινοθεραπευτής και ο παθολόγος ογκολόγος αποφασίζουν μαζί αν χρειάζεται συμπληρωματική θεραπεία.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα;
Επικοινωνήστε αμέσως με τον ιατρό σας ή πηγαίνετε στο εφημερεύον νοσοκομείο αν, μετά τη λαρυγγεκτομή, εμφανίσετε:
- Δυσκολία στην αναπνοή που δεν βελτιώνεται με τον καθαρισμό του στομίου
- Αιμορραγία από το στόμιο ή την τομή
- Σάλιο ή υγρό που βγαίνει από την τομή του λαιμού
- Πυρετό ή κοκκίνισμα γύρω από την τομή
- Βήχα κάθε φορά που πίνετε υγρά
- Απώλεια της φωνητικής πρόθεσης από τη θέση της
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 4 Οκτωβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00