Αν αφαιρεθεί η λευκοπλακία ή η ερυθροπλακία, τελείωσε το θέμα;

Όχι εντελώς: η αφαίρεση μιας λευκοπλακίας ή ερυθροπλακίας απομακρύνει τη συγκεκριμένη βλάβη, δεν αλλάζει όμως την κατάσταση του υπόλοιπου βλεννογόνου, ο οποίος έχει δεχθεί τις ίδιες επιβαρύνσεις. Γι' αυτό η παρακολούθηση συνεχίζεται με προγραμματισμένα ραντεβού, ακόμη κι όταν η ιστολογική εξέταση ήταν καθησυχαστική.

Δεν καπνίζω και δεν πίνω. Πώς εμφανίστηκε η λευκοπλακία;

Ένα μέρος των λευκοπλακιών και των ερυθροπλακιών δεν σχετίζεται με καπνό ή αλκοόλ. Πιθανά αίτια είναι ο χρόνιος μηχανικός ερεθισμός, ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων ή κανένα αναγνωρίσιμο αίτιο. Το σημαντικότερο: στους μη καπνιστές η πιθανότητα εξέλιξης δεν είναι μικρότερη, αλλά μεγαλύτερη. Ένας μη καπνιστής με λευκοπλακία ή ερυθροπλακία δεν πρέπει να επαναπαύεται.

Είναι επώδυνη η βιοψία στο στόμα;

Η βιοψία στο στόμα γίνεται με τοπική αναισθησία και η ίδια η λήψη είναι ανώδυνη. Ακολουθεί ήπια ενόχληση για λίγες ημέρες, ανάλογη με μια μικρή πληγή στο στόμα. Εάν χρειαστεί, μπορεί να τοποθετηθεί ένα ράμμα, το οποίο απορροφάται ή πέφτει μόνο του σε λίγες ημέρες. Το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης είναι διαθέσιμο συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες.

Μπορεί να φταίει η οδοντοστοιχία ή ένα σπασμένο δόντι για τη λευκοπλακία;

Ναι, και είναι από τα πρώτα που ελέγχονται σε περιπτώσεις λευκοπλακίας ή ερυθροπλακίας. Ο συνεχής ερεθισμός από κακή εφαρμογή ή από αιχμηρή ακμή ενός δοντιού προκαλεί βλάβη που συχνά υποχωρεί μόλις διορθωθεί το αίτιο. Ο οδοντίατρός σας θα δώσει τη λύση σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Αν δεν υποχωρήσει μέσα σε δύο εβδομάδες, η αιτία ήταν άλλη.

Βοηθούν τα στοματικά διαλύματα στη λευκοπλακία;

Τα στοματικά διαλύματα δεν βοηθούν στην αντιμετώπιση της λευκοπλακίας ή της ερυθροπλακίας. Τα διαλύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ έχουν μάλιστα συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο, ιδίως σε καπνιστές και σε όσους καταναλώνουν αλκοόλ. Η σωστή στοματική υγιεινή γίνεται με βούρτσισμα, μεσοδόντιο καθαρισμό και τακτικό οδοντιατρικό έλεγχο.

Λευκοπλακία και Ερυθροπλακία

Μια άσπρη κηλίδα στο στόμα προκαλεί ανησυχία. Μια κόκκινη συνήθως όχι, γιατί μοιάζει με ερεθισμό. Η σχέση όμως είναι αντίστροφη από ό,τι δείχνει: η κόκκινη βλάβη είναι σαφώς πιο επικίνδυνη και καμία από τις δύο δεν ξεχωρίζει με το μάτι.

Τι είναι η λευκοπλακία και η ερυθροπλακία;

Και οι δύο ανήκουν στις δυνητικά κακοήθεις βλάβες του στόματος: αλλοιώσεις του βλεννογόνου (από κηλίδες έως πλάκες) με αυξημένη πιθανότητα να εξελιχθούν σε καρκίνο, χωρίς να είναι ήδη καρκίνος (προκαρκινικές).

Λευκοπλακία είναι μία λευκή αλλοίωση που δεν αποδίδεται σε καμία άλλη γνωστή πάθηση. Αφορά περίπου το 3% του πληθυσμού, συχνότερα άνδρες. Πρόκειται για διάγνωση αποκλεισμού: πρέπει πρώτα να αποκλειστούν η μυκητίαση, ο ομαλός λειχήνας, ο τραυματισμός από δόντι και η τριβή.

Διακρίνεται σε ομοιογενή, λεία και ομοιόμορφη και ανομοιογενή, με ανώμαλη επιφάνεια, οζίδια ή μεικτές λευκές και κόκκινες περιοχές. Η δεύτερη μορφή εξελίσσεται συχνότερα.

Ερυθροπλακία είναι η έντονα κόκκινη, ομαλή («βελούδινη») αλλοίωση. Είναι πολύ σπανιότερη και πολύ πιο επικίνδυνη.

Από τι προκαλούνται η λευκοπλακία και η ερυθροπλακία;

Κάπνισμα, σε κάθε μορφή. Ο βασικός παράγοντας
Αλκοόλ. Ο συνδυασμός με το κάπνισμα δεν προσθέτει· πολλαπλασιάζει. Όσοι κάνουν και τα δύο έχουν πολλαπλάσιο κίνδυνο σε σχέση με όσους δεν κάνουν κανένα από τα δύο
Χρόνιος μηχανικός ερεθισμός: κακή εφαρμογή οδοντοστοιχίας, αιχμηρό ή σπασμένο δόντι, κακή σύγκλειση
Κακή στοματική υγιεινή και χρόνια φλεγμονή των ούλων
Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων, σε ένα μέρος των περιπτώσεων
Χρόνια έκθεση στον ήλιο, για τις βλάβες του κάτω χείλους

Ένα μέρος των βλαβών εμφανίζεται χωρίς κανέναν από τους παραπάνω παράγοντες. Και το σημαντικότερο: η εξέλιξη σε καρκίνο παρατηρείται συχνότερα σε μη καπνιστές παρά σε καπνιστές, καθώς και σε γυναίκες, σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε βλάβες της πλάγιας ή κάτω επιφάνειας της γλώσσας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της λευκοπλακίας;

Το κύριο χαρακτηριστικό στη λευκοπλακία και την ερυθροπλακία είναι ότι δεν υπάρχουν συμπτώματα. Οι βλάβες αυτές δεν πονούν, δεν αιμορραγούν και δεν εμποδίζουν τίποτα και γι' αυτό εντοπίζονται συχνά τυχαία στον καθρέφτη ή από τον οδοντίατρο.

Όταν εμφανιστεί σύμπτωμα, συνήθως σημαίνει ότι κάτι έχει αλλάξει:

Τραχύτητα που γίνεται αντιληπτή με τη γλώσσα
Ευαισθησία σε καυτερά ή όξινα τρόφιμα
Αίσθηση καψίματος
Πόνος, εξέλκωση ή αιμορραγία
Πάχυνση ή σκλήρυνση της περιοχής

Η απουσία πόνου δεν είναι καθησυχαστική. Είναι ο λόγος για τον οποίο οι βλάβες αυτές παραμένουν αδιάγνωστες για μήνες ή χρόνια.

Είναι μια άσπρη κηλίδα στο στόμα. Δεν θα φύγει μόνη της;

Από την εμφάνισή της δεν μπορεί να προβλεφθεί αν μια λευκή κηλίδα στο στόμα θα υποχωρήσει. Ορισμένες υποχωρούν, ιδίως όταν απομακρυνθεί το αίτιο που τις προκαλεί.

Η λευκοπλακία εξελίσσεται σε καρκίνο του στόματος σε περίπου μία στις δέκα περιπτώσεις και αργά, συχνά σε διάστημα άνω της δεκαετίας. Αυτό αφήνει άφθονο χρόνο για παρακολούθηση, όχι για αδιαφορία. Σε περίπου 7% των λευκοπλακιών η βιοψία δείχνει ήδη καρκίνωμα in situ.

Η ερυθροπλακία είναι διαφορετική υπόθεση. Έως και 85% των περιπτώσεων ερυθροπλακίας εμφανίζουν ήδη κατά τη διάγνωση ευρήματα καρκινώματος in situ ή διηθητικού καρκίνου. Δηλαδή η κόκκινη κηλίδα, που οι περισσότεροι θεωρούν απλό ερεθισμό, είναι πολύ συχνότερα ήδη κακοήθης από τη λευκή που τους ανησυχεί.

Υπάρχει και δεύτερη ανατροπή. Η εξέλιξη είναι συχνότερη σε μη καπνιστές, σε γυναίκες και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Το κάπνισμα προκαλεί τη βλάβη· δεν είναι όμως αυτό που καθορίζει ποια βλάβη θα εξελιχθεί. Το «δεν καπνίζω» δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού.

Ο κανόνας είναι απλός: βλάβη που παραμένει πάνω από δύο εβδομάδες, αφού απομακρυνθεί κάθε προφανές αίτιο, ελέγχεται με βιοψία. Η εμφάνιση δεν δίνει απάντηση. Το μικροσκόπιο απαντά.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;

Κόκκινη κηλίδα στο στόμα, ανεξαρτήτως μεγέθους
Πληγή που δεν επουλώνεται μέσα σε δύο εβδομάδες
Μεταβολή γνωστής βλάβης: πάχυνση, εξέλκωση, αιμορραγία ή εμφάνιση κόκκινων περιοχών
Ψηλαφητή διόγκωση στον λαιμό
Δυσκολία στην κατάποση ή πόνος στο αυτί με φυσιολογικό αυτί
Χαλάρωση δοντιών ή οδοντοστοιχία που έπαψε να εφαρμόζει
Μούδιασμα στη γλώσσα ή στο χείλος

Πώς γίνεται η διάγνωση της λευκοπλακίας και της ερυθροπλακίας;

Η κλινική εξέταση εντοπίζει τη βλάβη και καταγράφει θέση, μέγεθος και μορφή. Δεν θέτει όμως τη διάγνωση.

Η βιοψία είναι υποχρεωτική, γιατί το μόνο ερώτημα που μετράει δεν φαίνεται με το μάτι: υπάρχει δυσπλασία και σε ποιον βαθμό; Η δυσπλασία περιγράφει πόσο έχουν απομακρυνθεί τα κύτταρα από τη φυσιολογική τους μορφή και είναι ο ισχυρότερος δείκτης κινδύνου εξέλιξης.

Σε ανομοιογενή βλάβη, το σημείο της λήψης έχει σημασία. Το δείγμα λαμβάνεται από την πιο ύποπτη περιοχή, συνήθως την κόκκινη ή την εξελκωμένη, γιατί μια βιοψία από το λευκό τμήμα μπορεί να αποβεί ψευδώς καθησυχαστική.

Ο υπόλοιπος βλεννογόνος ελέγχεται με ενδοσκόπηση φάρυγγα, καθώς οι βλάβες είναι συχνά πολλαπλές.

Πώς αντιμετωπίζονται η λευκοπλακία και η ερυθροπλακία;

Απομάκρυνση του αιτίου: διακοπή καπνίσματος και αλκοόλ, διόρθωση οδοντοστοιχίας ή αιχμηρού δοντιού, βελτίωση στοματικής υγιεινής. Ένα μέρος των βλαβών υποχωρεί με αυτό και μόνο
Χειρουργική αφαίρεση, όταν υπάρχει δυσπλασία, όταν πρόκειται για ερυθροπλακία ή όταν η βλάβη είναι ανομοιογενής
Προγραμματισμένη παρακολούθηση με επανεκτίμηση και φωτογραφική καταγραφή

Η αφαίρεση δεν εξαλείφει τον κίνδυνο. Ολόκληρος ο βλεννογόνος έχει εκτεθεί στους ίδιους παράγοντες, οπότε νέα βλάβη μπορεί να εμφανιστεί αλλού. Η παρακολούθηση συνεχίζεται και μετά την αφαίρεση.

Συχνές ερωτήσεις

Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.

Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026

Κλείστε το ραντεβού σας

Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας

Ιατρείο

Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122

+30 210 8022163 +30 698 1243779

info@orl-chrysovitsiotis.gr

Τηλεφωνική εξυπηρέτηση

Δευτέρα - Παρασκευή

9:00 - 21:00