Ενδοσκόπηση Φάρυγγα

Η ενδοσκόπηση φάρυγγα είναι η εξέταση του φάρυγγα με ενδοσκόπιο συνδεδεμένο με κάμερα και πηγή φωτός, από τις παρίσθμιες αμυγδαλές μέχρι το ανώτερο στόμιο του οισοφάγου.

Η επισκόπηση με γλωσσοπίεστρο, που περιλαμβάνεται στη γενική ΩΡΛ κλινική εξέταση, δείχνει τις αμυγδαλές, τη μαλθακή υπερώα και το οπίσθιο φαρυγγικό τοίχωμα. Ό,τι βρίσκεται χαμηλότερα από τη βάση της γλώσσας παραμένει αθέατο.

Χρησιμοποιείται άκαμπτο ενδοσκόπιο μέσω του στόματος ή εύκαμπτο μέσω της μύτης. Η επιλογή γίνεται από την ανατομία και από την ένταση του αντανακλαστικού του εμέτου του ασθενούς.

Η εξέταση ενδείκνυται όταν το σύμπτωμα επιμένει, εντοπίζεται στη μία πλευρά ή δεν αντιστοιχεί στα ευρήματα της επισκόπησης:

• Πονόλαιμος που διαρκεί πάνω από τρεις εβδομάδες, με φυσιολογική εικόνα στην επισκόπηση
• Αίσθημα κόμπου ή ξένου σώματος που επιμένει, σε δυσφαγία ή σε λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση
• Μονόπλευρη ωταλγία, όταν το αυτί ελέγχεται και είναι φυσιολογικό
• Ψηλαφητή διόγκωση στον λαιμό χωρίς εμφανή εστία
• Υποψία βλάβης στη βάση της γλώσσας ή στα φαρυγγικά τοιχώματα: φλεγμονή, γλωσσική αμυγδαλίτιδα, λευκοπλακία, καρκίνος φάρυγγα
• Κατάποση ξένου σώματος: τροφές, ψαροκόκαλο κλπ.
• Μετεγχειρητική παρακολούθηση μετά από αμυγδαλεκτομή ή επεμβάσεις στη βάση της γλώσσας

Σε καπνιστές και σε ασθενείς με τακτική κατανάλωση αλκοόλ το κατώφλι για τη διενέργεια της ενδοσκόπησης φάρυγγα είναι χαμηλότερο.

Ο ασθενής κάθεται στην εξεταστική καρέκλα με τον κορμό ελαφρά προς τα εμπρός και το κεφάλι ανασηκωμένο.

Με άκαμπτο ενδοσκόπιο, από το στόμα: η γλώσσα προβάλλεται και συγκρατείται απαλά με γάζα, χωρίς σημαντική έλξη. Το ενδοσκόπιο εισάγεται ενώ αναπνέετε από το στόμα και σε κάποιο σημείο θα σας ζητηθεί να προφέρετε παρατεταμένα ένα «ιιιι», που ανασηκώνει τη βάση της γλώσσας και αποκαλύπτει τις υποκείμενες περιοχές.

Με εύκαμπτο ενδοσκόπιο, από τη μύτη: επιλέγεται όταν το ιστορικό ή η ανατομία το υποδεικνύουν εξαρχής. Επιπλέον, επιλέγεται στις περιπτώσεις όπου το αντανακλαστικό του εμέτου (gag reflex) ταλαιπωρεί πολύ τους ασθενείς στην ενδοσκόπηση με το άκαμπτο ενδοσκόπιο.

Με την ενδοσκόπηση φάρυγγα ελέγχονται διαδοχικά οι παρίσθμιες αμυγδαλές, η βάση της γλώσσας, τα γλωσσοεπιγλωττιδικά βοθρία, τα φαρυγγικά τοιχώματα, οι απιοειδείς βόθροι και το ανώτερο στόμιο του οισοφάγου.

Η ενδοσκόπηση φάρυγγα είναι ανώδυνη αλλά ελαφρά ενοχλητική. Δεν πονάει· ενεργοποιεί όμως το αντανακλαστικό του εμέτου, σε βαθμό που διαφέρει πολύ από ασθενή σε ασθενή. Υπάρχουν ασθενείς που δε θα αντιμετωπίσουν κανένα πρόβλημα και – σπανιότερα – ασθενείς που θα χρειαστεί να διακόψουν την εξέταση.

Κάθε πέρασμα διαρκεί λιγότερο από είκοσι δευτερόλεπτα και επαναλαμβάνεται μία ή δύο φορές, με διάλειμμα ανάμεσα.

Τοπικό αναισθητικό χρησιμοποιείται σπάνια: περιορίζει το αντανακλαστικό λιγότερο από όσο περιμένουν οι ασθενείς και δυσχεραίνει την κατάποση για κάποια ώρα. Η εξέταση διακόπτεται με ένα νεύμα, εύκολα και άμεσα, χωρίς να χρειάζεται καν να μιλήσετε.

Τα ευρήματα συζητούνται στο ίδιο ραντεβού, με την εικόνα στην οθόνη. Η ενδοσκόπηση απαντά σε τρία ερωτήματα:

• Υπάρχει βλάβη και σε ποια ακριβώς θέση;
• Είναι συμμετρική η περιοχή; Η ασυμμετρία βαραίνει διαφορετικά από ένα αμφοτερόπλευρο εύρημα
• Υπάρχει λίμναση σιέλου στους απιοειδείς βόθρους, εύρημα που κατευθύνει προς διαταραχή της κατάποσης;

Όταν η ενδοσκόπηση φάρυγγα είναι φυσιολογική, αυτό έχει αξία από μόνο του: κατευθύνει τη διερεύνηση αλλού και αποκλείει τις σοβαρότερες αιτίες.

Όταν υπάρχει εύρημα, ακολουθεί απεικονιστικός έλεγχος, λήψη ιστολογικού δείγματος ή FEES για την αξιολόγηση της κατάποσης. Η λήψη δείγματος από τη βάση της γλώσσας και τον υποφάρυγγα γίνεται υπό γενική αναισθησία, στο πλαίσιο πανενδοσκόπησης.