Εκτομή υπογνάθιου αδένα
Η εκτομή υπογνάθιου αδένα αφαιρεί τον σιελογόνο αδένα κάτω από τη γνάθο, συνήθως όταν πέτρες και φλεγμονές επανέρχονται παρά τις τεχνικές που τον διατηρούν. Γίνεται επίσης για όγκους του αδένα. Η τομή κρύβεται σε φυσική πτυχή του λαιμού.
Γενικά Στοιχεία Επέμβασης
- Διάρκεια:
- Περίπου 1–1,5 ώρα
- Αναισθησία:
- Γενική
- Νοσηλεία:
- 1–2 ημέρες
- Ανάρρωση:
- 7–10 ημέρες
Τι είναι η εκτομή υπογνάθιου αδένα;
Η εκτομή υπογνάθιου αδένα, δηλαδή η αφαίρεση υπογνάθιου αδένα, αποτελεί τη χειρουργική αφαίρεση του σιελογόνου αδένα που βρίσκεται κάτω από την κάτω γνάθο.
Ο υπογνάθιος αδένας παράγει σάλιο που φτάνει στο στόμα μέσα από έναν πόρο, κάτω από τη γλώσσα. Γύρω από τον αδένα περνούν ένας κλάδος του προσωπικού νεύρου που κινεί τη γωνία του κάτω χείλους, το γλωσσικό νεύρο που δίνει αίσθηση και γεύση στη γλώσσα και το υπογλώσσιο νεύρο που την κινεί.
Η προστασία αυτών των νεύρων είναι κρίσιμο μέρος της επέμβασης.
Πότε χρειάζεται αφαίρεση του υπογνάθιου αδένα;
Η αφαίρεση υπογνάθιου αδένα γίνεται όταν το πρόβλημα του αδένα δεν λύνεται με τρόπο που τον διατηρεί. Οι κύριες ενδείξεις είναι:
- Πέτρες ή στένωση του πόρου με επαναλαμβανόμενες φλεγμονές, όταν η σιαλενδοσκόπηση ή η αφαίρεση της πέτρας από το στόμα δεν αρκούν
- Χρόνια φλεγμονή σε αδένα που δεν λειτουργεί πια σωστά
- Όγκοι του υπογνάθιου αδένα, καλοήθεις ή κακοήθεις
- Διόγκωση του αδένα με αβέβαιη διάγνωση μετά τον έλεγχο
Στη σιελαδενίτιδα από πέτρα οι περισσότεροι ασθενείς διατηρούν τον αδένα. Με τις σύγχρονες τεχνικές, 2 έως 5 στους 100 ασθενείς με πέτρα στον υπογνάθιο χρειάζονται τελικά αφαίρεσή του.
Πριν από την επέμβαση γίνεται υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία. Όταν υπάρχει ογκίδιο, προηγείται παρακέντηση με λεπτή βελόνα.
Χωρίς τον υπογνάθιο αδένα το στόμα θα μένει στεγνό;
Οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν ξηροστομία μετά την αφαίρεση του ενός υπογνάθιου αδένα, αλλά η ξηρότητα δεν είναι απίθανη.
Το σάλιο παράγεται από έξι μεγάλους σιελογόνους αδένες, δύο παρωτίδες, δύο υπογνάθιους και δύο υπογλώσσιους, καθώς και από εκατοντάδες μικρούς αδένες του στόματος. Οι υπογνάθιοι παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του σάλιου σε ηρεμία, ενώ στο φαγητό συμβάλλουν περισσότερο οι παρωτίδες. Στους νεότερους ασθενείς οι υπόλοιποι αδένες αναπληρώνουν συνήθως το σάλιο που χάνεται. Γι' αυτό στη φλεγμονή από πέτρα προηγούνται οι τεχνικές που διατηρούν τον αδένα, όπως η αφαίρεση της πέτρας από τον πόρο με ενδοσκόπιο.
Σε σειρά 139 ασθενών με μακροχρόνια παρακολούθηση, περίπου 1 στους 5 ανέφερε κάποια ξηρότητα στο στόμα. Η ξηροστομία είναι πιθανότερη στους ηλικιωμένους και σε όσους παίρνουν φάρμακα που μειώνουν το σάλιο, γιατί οι υπόλοιποι αδένες αναπληρώνουν λιγότερο.
Η απόφαση για αφαίρεση ζυγίζει τα επεισόδια φλεγμονής απέναντι στο σάλιο που θα χαθεί.
Πώς γίνεται η αφαίρεση του υπογνάθιου αδένα;
Η προετοιμασία πριν από την εγχείρηση του αδένα κάτω από τη γνάθο περιλαμβάνει:
- Αιματολογικές εξετάσεις με έλεγχο πηκτικότητας
- Αναισθησιολογική και καρδιολογική εκτίμηση
- Σχέδιο για τα αντιπηκτικά που συμφωνείται με τον ιατρό που τα χορηγεί
- Νηστεία 8 ωρών
- Αντιμετώπιση κάθε ενεργής φλεγμονής πριν από την επέμβαση
Η αφαίρεση υπογνάθιου αδένα γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί συνήθως περίπου μία έως μιάμιση ώρα. Η τομή, μήκους λίγων εκατοστών, γίνεται σε φυσική πτυχή του λαιμού αρκετά κάτω από τη γνάθο, ώστε να προστατεύεται ο κλάδος του νεύρου του κάτω χείλους. Ο αδένας αφαιρείται αφού αναγνωριστούν και προστατευτούν τα νεύρα. Το νεύρο του κάτω χείλους παρακολουθείται συνεχώς με ειδικό σύστημα κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Ο πόρος του δένεται όσο πιο κοντά γίνεται στο στόμα, ώστε να μη μείνει πέτρα μέσα του.
Σε περιπτώσεις κακοήθειας η επέμβαση μπορεί να συνδυαστεί με λεμφαδενικό καθαρισμό στον λαιμό. Στο τέλος τοποθετείται παροχέτευση. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως μία έως δύο ημέρες.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της αφαίρεσης του υπογνάθιου αδένα;
Οι σοβαρές επιπλοκές της αφαίρεσης υπογνάθιου αδένα είναι σπάνιες και γίνονται συχνότερες όταν η επέμβαση πραγματοποιείται μετά από πολλές φλεγμονές. Οι κίνδυνοι της εγχείρησης είναι:
- Αδυναμία στη γωνία του κάτω χείλους, συνήθως ήπια και παροδική. Σε μία σειρά, η παροδική αδυναμία εμφανίστηκε σε περίπου 16 στους 100 και η μόνιμη σε περίπου 2 στους 100.
- Μούδιασμα ή αλλαγή της γεύσης στη μία πλευρά της γλώσσας, σπάνια.
- Αδυναμία στην κίνηση της γλώσσας, σπάνια.
- Αιμάτωμα στον λαιμό, που μπορεί να πιέσει την αναπνοή και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Δεν συμβαίνει συχνά.
- Συλλογή υγρού κάτω από την τομή, που αντιμετωπίζεται με παρακέντηση στο ιατρείο.
- Λοίμωξη του τραύματος.
- Ουλή που δεν ικανοποιεί αισθητικά, σε λιγότερους από 3 στους 100, συχνότερα μετά από λοίμωξη του τραύματος.
Πώς είναι η ανάρρωση μετά την αφαίρεση του υπογνάθιου αδένα;
Η ανάρρωση μετά την αφαίρεση υπογνάθιου αδένα διαρκεί συνήθως επτά έως δέκα ημέρες. Οι επόμενες ημέρες περιλαμβάνουν:
- Αφαίρεση της παροχέτευσης πριν από το εξιτήριο.
- Αφαίρεση των ραμμάτων στις επτά έως δέκα ημέρες.
- Αποφυγή έντονης άσκησης και άρσης βάρους για δύο εβδομάδες.
- Ενυδάτωση με άφθονο νερό και καλή στοματική υγιεινή.
- Περιποίηση της τομής σύμφωνα με τις οδηγίες και αντηλιακή προστασία της ουλής για μερικούς μήνες.
Η αδυναμία του κάτω χείλους, όταν εμφανιστεί, βελτιώνεται συνήθως μέσα σε εβδομάδες έως μήνες. Το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης συζητείται στην πρώτη επίσκεψη μετά την επέμβαση. Σε κακοήθεια, η συνέχεια αποφασίζεται με τη διεπιστημονική ογκολογική ομάδα.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα;
Επικοινωνήστε αμέσως με τον ιατρό σας ή πηγαίνετε στο εφημερεύον νοσοκομείο αν, μετά την αφαίρεση υπογνάθιου αδένα, εμφανίσετε:
- Πρήξιμο στον λαιμό που μεγαλώνει γρήγορα
- Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση
- Αιμορραγία από την τομή
- Πυρετό, κοκκίνισμα ή πύον στην τομή
- Υγρό που μαζεύεται κάτω από την τομή και αυξάνεται
- Νέα αδυναμία στο κάτω χείλος ή στη γλώσσα μετά το εξιτήριο
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 3 Οκτωβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00