Εξωτερική Ωτίτιδα
Ο πόνος της εξωτερικής ωτίτιδας είναι δυσανάλογος με το μέγεθος του προβλήματος και οδηγεί σχεδόν πάντα σε αίτημα για αντιβίωση από το στόμα. Στην απλή μορφή όμως, το φάρμακο που δουλεύει καλύτερα δεν περνά από το στομάχι.
Τι είναι η εξωτερική ωτίτιδα;
Εξωτερική ωτίτιδα ονομάζεται η διάχυτη φλεγμονή του έξω ακουστικού πόρου, δηλαδή του καναλιού που ξεκινά από το πτερύγιο και καταλήγει στο τύμπανο. Περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους θα την εμφανίσει κάποια στιγμή στη ζωή του.
Είναι γνωστή και ως ωτίτιδα των κολυμβητών, επειδή εκδηλώνεται συχνά μετά από παρατεταμένη επαφή με νερό ή σε συνθήκες υγρασίας.
Δεν έχει σχέση με τη μέση ωτίτιδα. Πρόκειται για διαφορετικό ανατομικό χώρο, πριν από το τύμπανο, με διαφορετικά αίτια και εντελώς διαφορετική θεραπεία.
Από τι προκαλείται η εξωτερική ωτίτιδα;
Ο έξω ακουστικός πόρος προστατεύεται από τη λεπτή, όξινη στιβάδα κεριού που καλύπτει το δέρμα του. Όταν η προστατευτική αυτή στιβάδα απομακρυνθεί ή διαλυθεί από την υγρασία, το δέρμα μένει εκτεθειμένο στα μικρόβια. Επιπλέον, ένας υγρός και μαλακός πόρος είναι ευκολότερο να τραυματιστεί και να μολυνθεί.
Η εξωτερική ωτίτιδα προκαλείται από:
- Νερό και υγρασία, που αλλοιώνουν το προστατευτικό περιβάλλον του πόρου
- Μηχανικός τραυματισμός από μπατονέτες, νύχια ή αιχμηρά αντικείμενα
- Ακουστικά βαρηκοΐας και ακουστικά που σφραγίζουν τον πόρο
- Δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση και η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Πάνω από το 90% των περιπτώσεων εξωτερικής ωτίτιδας είναι βακτηριακής αιτιολογίας, με επικρατέστερα βακτήρια την ψευδομονάδα και τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. Μικρότερο ποσοστό οφείλεται σε μύκητες και αντιμετωπίζεται διαφορετικά.
Ποια είναι τα συμπτώματα της εξωτερικής ωτίτιδας;
Η εικόνα ξεκινά συνήθως με φαγούρα και μέσα σε μία ή δύο ημέρες μετατρέπεται σε πόνο που κλιμακώνεται γρήγορα καθώς εδραιώνεται η εξωτερική ωτίτιδα.
- Πόνος που εντείνεται όταν τραβηχτεί το πτερύγιο ή πιεστεί ο τράγος (το εξόγκωμα μπροστά από την είσοδο του πόρου)
- Αίσθημα πληρότητας και μειωμένη ακοή, καθώς ο πόρος στενεύει από το οίδημα
- Έκκριση από το αυτί, αρχικά διαυγής και αργότερα πυώδης
- Ερυθρότητα και έντονη ευαισθησία στην είσοδο του πόρου
Ο πόνος κατά την κίνηση του πτερυγίου είναι το σημείο που ξεχωρίζει την εξωτερική από τη μέση ωτίτιδα στο ιατρείο.
Έχω εξωτερική ωτίτιδα. Χρειάζομαι αντιβίωση από το στόμα;
Στην απλή εξωτερική ωτίτιδα δε χορηγείται αντιβίωση από το στόμα. Οι διεθνείς οδηγίες συνιστούν ρητά να μη χορηγείται συστηματική αντιβίωση ως αρχική θεραπεία, εκτός αν η φλεγμονή έχει επεκταθεί έξω από τον ακουστικό πόρο ή υπάρχουν ειδικοί παράγοντες κινδύνου.
Ο λόγος είναι φαρμακοκινητικός. Οι τοπικές σταγόνες φτάνουν στο σημείο της φλεγμονής σε συγκέντρωση πολλαπλάσια από εκείνη που μπορεί να δώσει ένα χάπι, χωρίς να εκθέσουν τον υπόλοιπο οργανισμό στο φάρμακο. Με τοπική αγωγή, τα συμπτώματα υποχωρούν στο 65% έως 90% των ασθενών.
Η αντιβίωση από το στόμα δεν είναι ισχυρότερη επιλογή. Είναι λιγότερο στοχευμένη, προσθέτει ανεπιθύμητες ενέργειες και συμβάλλει στη μικροβιακή αντοχή χωρίς αντίστοιχο όφελος.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται: επέκταση της φλεγμονής στο πτερύγιο ή στο πρόσωπο, σακχαρώδης διαβήτης, ανοσοκαταστολή. Οι περιπτώσεις αυτές αναγνωρίζονται στην εξέταση και δεν αφορούν την απλή μορφή.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Πόνος δυσανάλογος της εικόνας ή πόνος που ξυπνά τον ασθενή τη νύχτα
- Οίδημα και ερυθρότητα που επεκτείνονται στο πτερύγιο, στο πρόσωπο ή στον τράχηλο
- Πυρετός ή διόγκωση λεμφαδένων
- Αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου
- Σακχαρώδης διαβήτης ή ανοσοκαταστολή με επίμονα συμπτώματα
- Καμία βελτίωση ή επιδείνωση μετά από δύο ή τρεις ημέρες αγωγής
Πώς γίνεται η διάγνωση της εξωτερικής ωτίτιδας;
Η διάγνωση είναι κλινική και τίθεται στην εξέταση, χωρίς να χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος για την ανεπίπλεκτη εξωτερική ωτίτιδα.
Η ενδοωτοσκόπηση δείχνει οιδηματώδη και ερυθρό ακουστικό πόρο, συχνά με εκκρίσεις που εμποδίζουν την όραση του τυμπάνου. Ο καθαρισμός του πόρου αποτελεί μέρος της εξέτασης και όχι προαιρετικό βήμα, γιατί χωρίς αυτόν δεν αποκλείεται βλάβη του τυμπάνου πίσω από τις εκκρίσεις. Επιπρόσθετα, η τοπική αγωγή με σταγόνες είναι αποτελεσματικότερη όταν τοποθετείται σε καθαρό ακουστικό πόρο.
Καλλιέργεια λαμβάνεται μόνο όταν η πρώτη αγωγή αποτύχει, όταν η εικόνα υποτροπιάζει ή όταν ο ασθενής ανήκει σε ομάδα κινδύνου.
Η διάκριση από τη μυκητιασική μορφή γίνεται με την όψη του πόρου και του περιεχομένου του και αλλάζει το φάρμακο.
Πώς αντιμετωπίζεται η εξωτερική ωτίτιδα;
Δύο πράγματα προηγούνται όλων: η αναλγησία και ο καθαρισμός του πόρου. Η εξωτερική ωτίτιδα πονάει πολύ.
- Αναλγητικά ανάλογα με την ένταση του πόνου, από την πρώτη ημέρα
- Τοπικές σταγόνες ως βασική αγωγή, με ή χωρίς κορτικοστεροειδές
- Τοποθέτηση μικρής γάζας όταν το οίδημα κλείνει τον πόρο και οι σταγόνες δεν φτάνουν
- Απόλυτη αποφυγή νερού στο αυτί για όλη τη διάρκεια της αγωγής
Όταν υπάρχει έστω υποψία διάτρησης τυμπάνου, επιλέγεται σκεύασμα χωρίς ωτοτοξικότητα. Η επανεκτίμηση γίνεται στις σαράντα οκτώ με εβδομήντα δύο ώρες.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00