Οξεία Μέση Ωτίτιδα
Η στιγμή που ο πόνος υποχωρεί από μόνος του είναι η στιγμή που οι περισσότεροι ασθενείς αναβάλλουν την επίσκεψη στον ιατρό. Στη μέση ωτίτιδα, είναι ακριβώς η στιγμή που πρέπει να δει κάποιος το τύμπανο.
Τι είναι η μέση ωτίτιδα;
Οξεία μέση ωτίτιδα ονομάζεται η λοίμωξη του μέσου ωτός, δηλαδή του χώρου που βρίσκεται πίσω από το τύμπανο και επικοινωνεί με τη μύτη μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας.
Είναι διαφορετική νόσος από την εξωτερική ωτίτιδα. Εκείνη αφορά το κανάλι πριν από το τύμπανο ενώ η μέση ωτίτιδα τον χώρο πίσω από αυτό και οι δύο έχουν διαφορετική θεραπεία.
Αφορά κυρίως παιδιά, εμφανίζεται όμως και στους ενήλικες. Στην πρωτοβάθμια περίθαλψη η επίπτωσή της στους ενήλικες υπολογίζεται σε 5,3 επεισόδια ανά χίλια άτομα ετησίως και μειώνεται με την ηλικία.
Από τι προκαλείται η μέση ωτίτιδα;
Ο μηχανισμός της μέσης ωτίτιδας είναι κοινός σε κάθε ηλικία και ξεκινά από τη μύτη, όχι από το αυτί.
Μια ιογενής λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το κοινό κρυολόγημα, προκαλεί οίδημα στο στόμιο της ευσταχιανής σάλπιγγας. Ο αερισμός του μέσου ωτός διακόπτεται, δημιουργείται αρνητική πίεση και συγκεντρώνεται υγρό πίσω από το τύμπανο. Στο υγρό αυτό πολλαπλασιάζονται μικρόβια που ανήλθαν στο αυτί από τον ρινοφάρυγγα.
Τα συχνότερα είναι ο πνευμονιόκοκκος και ο αιμόφιλος, ενώ στους ενήλικες συναντάται σημαντικά και ο πυογόνος στρεπτόκοκκος.
Η επίπτωση της μέσης ωτίτιδας είναι υψηλότερη στους ατοπικούς ασθενείς. Το κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, επιβαρύνει τη λειτουργία της σάλπιγγας.
Ποια είναι τα συμπτώματα της μέσης ωτίτιδας;
Στην οξεία μέση ωτίτιδα ο πόνος είναι βαθύς, σταθερός και συχνά σφύζων. Δεν μεταβάλλεται όταν κινηθεί το πτερύγιο και αυτό είναι το σημείο που τον ξεχωρίζει από τον πόνο της εξωτερικής ωτίτιδας. Επιπλέον εμφανίζονται συμπτώματα όπως:
- Μείωση ακοής στο πάσχον αυτί, που αναφέρεται από τους δύο στους τρεις ενήλικες
- Αίσθημα πληρότητας και πίεσης, χειρότερο σε ύπτια θέση
- Βουητό ή ήχος στο αυτί κατά τη διάρκεια του επεισοδίου
- Έκκριση από το αυτί, όταν το τύμπανο έχει υποχωρήσει στην πίεση
Ο πυρετός δεν είναι κανόνας στον ενήλικα και απουσιάζει στα δύο τρίτα των περιπτώσεων.
Έτρεξε υγρό και ο πόνος σταμάτησε. Άρα πέρασε;
Ο πόνος σταμάτησε επειδή εκτονώθηκε η πίεση, όχι επειδή υποχώρησε η λοίμωξη. Το πύο που πίεζε το τύμπανο από μέσα βρήκε διέξοδο και ο μόνος τρόπος να βρει διέξοδο είναι να σπάσει το τύμπανο.
Η αυτόματη διάτρηση είναι συχνό συμβάν στην οξεία μέση ωτίτιδα και συνοδεύεται σχεδόν πάντα από άμεση ανακούφιση. Σε οξεία μέση ωτίτιδα από πυογόνο στρεπτόκοκκο έως 83% των ασθενών εμφάνισαν ωτόρροια και έως 57% διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης. Η λοίμωξη όμως συνεχίζεται και το τύμπανο είναι πλέον ανοιχτό προς τον έξω ακουστικό πόρο.
Αυτό αλλάζει τρία πράγματα ταυτόχρονα. Η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι η ίδια, γιατί ορισμένες ωτικές σταγόνες δεν επιτρέπονται όταν υπάρχει διάτρηση. Το αυτί πρέπει να παραμείνει απολύτως στεγνό. Και η διάτρηση χρειάζεται επιβεβαίωση ότι έκλεισε, κάτι που δεν προκύπτει από τα συμπτώματα και φαίνεται μόνο στην εξέταση.
Η ξαφνική ανακούφιση με εμφάνιση υγρού πρέπει να επιταχύνει την εξέτασή σας από ΩΡΛ και όχι να την αναβάλλει. Σε αυτήν την περίπτωση το ότι είστε «καλύτερα» δεν αρκεί.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Πόνος, ερυθρότητα ή οίδημα πίσω από το αυτί
- Προβολή του πτερυγίου προς τα εμπρός
- Υψηλός πυρετός που εμφανίζεται ή επιδεινώνεται μετά την πρώτη βελτίωση
- Αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου
- Ίλιγγος, έντονη κεφαλαλγία ή αυχενική δυσκαμψία
- Καμία βελτίωση μετά από δύο ή τρεις ημέρες
Πώς γίνεται η διάγνωση της μέσης ωτίτιδας;
Η άμεση εξέταση του τυμπάνου θέτει τη διάγνωση της μέσης ωτίτιδας και δεν στηρίζεται στον πόνο.
Η ενδοωτοσκόπηση δείχνει ένα τύμπανο ερυθρό και κυρτωμένο («φουσκωμένο») προς τα έξω, με απώλεια των φυσιολογικών ανατομικών οδηγών σημείων. Η κύρτωση είναι το εύρημα που τεκμηριώνει τη λοίμωξη, όχι η ερυθρότητα από μόνη της, που μπορεί να οφείλεται και σε πυρετό ή σε έντονη προσπάθεια.
Όταν υπάρχει διάτρηση, η εικόνα αλλάζει και ο έλεγχος περιλαμβάνει τον εντοπισμό και το μέγεθός της.
Η τυμπανομετρία συμπληρώνει την εικόνα όταν υπάρχει αμφιβολία για υγρό πίσω από ακέραιο τύμπανο.
Πώς αντιμετωπίζεται η μέση ωτίτιδα;
Η αναλγησία προηγείται κάθε άλλης απόφασης και δεν αναβάλλεται για να παρακολουθηθεί η πορεία.
- Αναλγητικά και αντιπυρετικά, από την πρώτη ημέρα και σε επαρκή δόση
- Αντιβίωση από το στόμα, όταν το απαιτεί η εικόνα και η πορεία
- Ωτικές σταγόνες χωρίς ωτοτοξικότητα, μόνο όταν υπάρχει διάτρηση
- Επανεκτίμηση του τυμπάνου μετά την ύφεση των συμπτωμάτων
Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τη μέση ωτίτιδα προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από μελέτες σε παιδιά. Στον ενήλικα η αντιμετώπιση τις περισσότερες φορές εξατομικεύεται.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00