Κερί στο Αυτί

Το κερί ή κυψελίδα είναι μία λιπαρή ουσία που παράγεται από δύο ειδών αδένες στο εξωτερικό τμήμα του ακουστικού πόρου. Αποτελείται από σμήγμα, διάφορες οργανικές ενώσεις, νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας και τρίχες.

Υπάρχουν δύο τύποι, καθορισμένοι γενετικά: ο υγρός, μαλακός και κιτρινοκαφέ και ο ξηρός, που εμφανίζεται ως λευκωπές εύθρυπτες νιφάδες. Η διαφορά οφείλεται σε παραλλαγή ενός μόνο γονιδίου και δεν σχετίζεται με την υγιεινή.

Οι λειτουργίες του είναι συγκεκριμένες: παγιδεύει σκόνη και μικροσωματίδια, προστατεύει από βακτήρια και μύκητες, διατηρεί το δέρμα του πόρου λιπαρό και λειτουργεί ως αδιάβροχος φραγμός.

Το φυσιολογικό αυτί καθαρίζεται μόνο του από το κερί. Το επιθήλιο του πόρου μεταναστεύει από το τύμπανο προς την έξοδο, με μέσο ρυθμό περίπου ένα δέκατο του χιλιοστού την ημέρα, παρασύροντας μαζί του κερί, τρίχες και σωματίδια.

Συσσώρευση προκύπτει όταν αυτός ο μηχανισμός εμποδιστεί ή υπερφορτωθεί:

• Στενός, γωνιώδης ή τριχωτός πόρος
• Χρήση μπατονέτας, που σπρώχνει το κερί προς τα μέσα
• Ακουστικά βαρηκοΐας και ακουστικά που εισέρχονται στον πόρο
• Ηλικία, καθώς το κερί γίνεται ξηρότερο και σκληρότερο
• Δερματοπάθειες του πόρου, όπως έκζεμα ή ψωρίαση
• Προηγούμενες φλεγμονές ή επεμβάσεις, που επιβραδύνουν τη μετανάστευση του επιθηλίου

Ορισμένες ομάδες ασθενών συσσωρεύουν κερί ταχύτερα και χρειάζονται προγραμματισμένο έλεγχο αντί για αυτοσχέδιο καθαρισμό: ηλικιωμένοι, χρήστες ακουστικών βαρηκοΐας, άτομα με στενό ή τριχωτό πόρο και όσοι έχουν ιστορικό επανειλημμένης απόφραξης. Σε αυτούς ο τακτικός έλεγχος προλαμβάνει το επεισόδιο αντί να το αντιμετωπίζει.

Κερί μπορεί να υπάρχει χωρίς κανένα σύμπτωμα, εφόσον δεν αποφράσσει τον πόρο. Όταν αυτό αποφραχθεί προκαλείται:

• Αίσθημα βουλωμένου αυτιού ή πληρότητας
• Βαρηκοΐα, συνήθως αιφνίδια όταν μπει νερό και το κερί διογκωθεί
• Εμβοές
• Φαγούρα
• Πόνος
• Βήχας, από ερεθισμό ενός νεύρου που περνά από τον πόρο
• Δυσοσμία ή μαλακό έκκριμα

Η αίσθηση εμφανίζεται συχνά ξαφνικά, μετά από μπάνιο ή κολύμπι. Το κερί βρισκόταν ήδη εκεί. Το νερό το διόγκωσε και έκλεισε ό,τι είχε απομείνει ανοιχτό.

Η ένταση των συμπτωμάτων δεν αντιστοιχεί στην ποσότητα του κεριού. Ένα μικρό βύσμα που ακουμπά το τύμπανο ενοχλεί περισσότερο από ένα μεγάλο που αφήνει έστω και ελάχιστο χώρο για τη διέλευση του ήχου. Γι' αυτό η αφαίρεση δίνει συχνά άμεση και δυσανάλογη ανακούφιση.

Η διάγνωση του κεριού στο αυτί είναι απλή και γίνεται με άμεση επισκόπηση του πόρου. Η ενδοωτοσκόπηση δίνει μεγέθυνση και επιτρέπει να εκτιμηθεί πόσο συμπαγές είναι το βύσμα της κυψελίδας, πόσο κοντά στο τύμπανο βρίσκεται και αν το δέρμα του πόρου είναι φλεγμαίνον, στοιχεία που καθορίζουν τη μέθοδο και την τεχνική της αφαίρεσης.

Το κρίσιμο βήμα όμως είναι ο έλεγχος μετά την αφαίρεση. Το τύμπανο πρέπει να φανεί και να ελεγχθεί αν είναι φυσιολογικό.

Το κερί εξηγεί συχνά τα συμπτώματα, αλλά όχι πάντα. Όταν η ακοή δεν αποκαθίσταται άμεσα μετά τον καθαρισμό, το βύσμα δεν ήταν η αιτία και η διερεύνηση συνεχίζεται με τονικό ακοόγραμμα.

Το ασυμπτωματικό κερί δεν αφαιρείται. Η αφαίρεση έχει δύο ενδείξεις: όταν το κερί προκαλεί συμπτώματα και όταν εμποδίζει τον έλεγχο του τυμπάνου.

Οι μέθοδοι επιλέγονται από τη σύσταση του βύσματος και την κατάσταση του πόρου:

• Διαλυτικές σταγόνες ως προετοιμασία για μαλάκωμα του κεριού πριν από τον καθαρισμό
• Πλύση με νερό, αποτελεσματική αλλά αντενδείκνυται σε διάτρηση ή σε ενεργό εξωτερική ωτίτιδα. Δεν προτιμάται.
• Αφαίρεση με εργαλεία υπό οπτικό έλεγχο, η ταχύτερη και ακριβέστερη μέθοδος για συμπαγή βύσματα
• Αναρρόφηση, που δεν εκθέτει το αυτί σε υγρασία

Καμία μέθοδος δεν είναι καλύτερη για όλους. Η επιλογή γίνεται με βάση το ίδιο το βύσμα και όχι από συνήθεια.