Ενδοωτοσκόπηση

Η ενδοωτοσκόπηση ή αλλιώς ενδοσκόπηση του αυτιού είναι η εξέταση του έξω ακουστικού πόρου και της τυμπανικής μεμβράνης με λεπτό άκαμπτο ενδοσκόπιο, συνδεδεμένο με κάμερα και πηγή φωτός. Η εικόνα προβάλλεται μεγεθυμένη σε οθόνη και καταγράφεται.

Το ωτοσκόπιο της γενικής ΩΡΛ κλινικής εξέτασης απαντά στα περισσότερα ερωτήματα του αυτιού. Δίνει όμως μία μόνο γωνία θέασης, περιορισμένη μεγέθυνση και μια εικόνα που βλέπει μόνο ο ιατρός.

Το ενδοσκόπιο χρησιμοποιείται σε γωνίες θέασης 0° και 30°, που επιτρέπουν τον έλεγχο περιοχών κρυμμένων πίσω από στενώσεις ή καμπυλότητες του πόρου.

Η εξέταση ενδείκνυται όταν το ερώτημα απαιτεί μεγέθυνση, δεύτερη γωνία θέασης ή καταγραφή για σύγκριση:

• Διάτρηση τυμπάνου, για τον καθορισμό του είδους και της έκτασης και για τη διάκριση από ψευδοδιάτρηση
• Χρόνια μέση ωτίτιδα, για την αξιολόγηση των αλλοιώσεων και της κινητικότητας του τυμπάνου
• Στενός, γωνιώδης ή αποφραγμένος πόρος: εξοστώσεις, οστεώματα, στενώσεις
• Ύποπτη βλάβη ή μόρφωμα στον πόρο ή στο τύμπανο
• Ξένο σώμα στον έξω ακουστικό πόρο
• Παρακολούθηση με σύγκριση εικόνων σε διαδοχικούς ελέγχους

Η ενδοωτοσκόπηση χρησιμοποιείται επίσης ως μέθοδος για χειρισμούς στο ιατρείο: αφαίρεση κεριού όταν το βύσμα είναι ενσφηνωμένο, βρίσκεται κοντά στο τύμπανο ή ο ασθενής έχει διαβήτη ή ανοσοκαταστολή, καθώς και ενδοτυμπανικές εγχύσεις και μυριγγοτομή.

Ο ασθενής κάθεται στην εξεταστική καρέκλα με το κεφάλι ελαφρά στραμμένο προς την αντίθετη πλευρά. Δεν τοποθετείται μεταλλικό στόμιο στο αυτί.

Το ενδοσκόπιο εισάγεται στην είσοδο του έξω ακουστικού πόρου και προωθείται χωρίς να ακουμπά τα τοιχώματα, μέχρι το ύψος του τυμπάνου. Ελέγχονται διαδοχικά:

• Ο έξω ακουστικός πόρος σε όλο του το μήκος
• Ο τυμπανικός δακτύλιος
• Η τυμπανική μεμβράνη: διαφάνεια, χρώμα, ουλές, θέση
• Η τυμπανική άλυσος, όταν διαφαίνεται μέσα από το τύμπανο

Η κινητικότητα του τυμπάνου ελέγχεται με μεταβολή της πίεσης στον πόρο. Στην ενδοωτοσκόπηση ελέγχονται πάντοτε και τα δύο αυτιά, ακόμη και όταν το σύμπτωμα είναι μονόπλευρο, ώστε το πάσχον αυτί να συγκριθεί με το φυσιολογικό. Η εικόνα παραμένει στον φάκελο και χρησιμεύει ως σημείο σύγκρισης με επόμενη ενδοσκόπηση του αυτιού.

Η ενδοωτοσκόπηση είναι ανώδυνη. Το ενδοσκόπιο είναι λεπτότερο από το στόμιο ενός κοινού ωτοσκοπίου και δεν προωθείται βαθιά στον πόρο. Κάθε αυτί ελέγχεται σε λιγότερο από ένα λεπτό.

Όταν υπάρχει ενεργός φλεγμονή, η περιοχή είναι ήδη ευαίσθητη και ο χειρισμός συντομεύεται ανάλογα.

Ορισμένοι ασθενείς βήχουν αντανακλαστικά όταν το ενδοσκόπιο πλησιάζει το τοίχωμα του πόρου. Οφείλεται σε νευρικό αντανακλαστικό, δεν αποτελεί ένδειξη βλάβης και υποχωρεί αμέσως.

Τα ευρήματα συζητούνται στο ίδιο ραντεβού, συχνά με την εικόνα στην οθόνη. Η ενδοωτοσκόπηση απαντά σε συγκεκριμένα ερωτήματα:

• Είναι το τύμπανο ακέραιο; Και αν όχι, ποιο είναι το είδος και η έκταση της διάτρησης;
• Κινείται φυσιολογικά; Η μειωμένη κινητικότητα κατευθύνει τη διάγνωση προς υγρό ή προς δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας;
• Υπάρχει ενεργός φλεγμονή ή μόνο παλαιές αλλοιώσεις;
• Είναι ο πόρος ελεύθερος σε όλο του το μήκος;

Η εικόνα δεν αντικαθιστά τον ακοολογικό έλεγχο. Ένα φυσιολογικό τύμπανο δεν αποκλείει βαρηκοΐα, και η αντικειμενική εκτίμηση της ακοής γίνεται με τονικό ακοόγραμμα και τυμπανομετρία.

Ανάλογα με το εύρημα της ενδοωτοσκόπησης ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή, παρακολούθηση με σύγκριση εικόνων, ή παραπομπή σε ωτοχειρουργό για χειρουργική αποκατάσταση του τυμπάνου και άλλων βλαβών.