Λαρυγγοφαρυγγική Παλινδρόμηση
Λίγες διαγνώσεις δίνονται τόσο εύκολα και επιβεβαιώνονται τόσο σπάνια όσο η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση. Ο ασθενής φεύγει με αντιόξινα, τα παίρνει μήνες και δεν βελτιώνεται. Οι δύο πιθανές εξηγήσεις είναι εξίσου συχνές: ή η διάγνωση ήταν λάθος ή το φάρμακο.
Τι είναι η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση;
Λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση ονομάζεται η άνοδος γαστρικού περιεχομένου πάνω από τον οισοφάγο, μέχρι τον λάρυγγα και τον φάρυγγα. Το βλαπτικό στοιχείο δεν είναι μόνο το οξύ αλλά και η πεψίνη, το πεπτικό ένζυμο που φτάνει εκεί μαζί του και παραμένει ενεργό.
Η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση δεν ταυτίζεται πάντα με τη γαστροοισοφαγική. Σημαντική μερίδα των ασθενών δεν έχει καύσο («κάψιμο») ούτε οπισθοστερνικό άλγος, γεγονός που περιγράφεται από τον όρο σιωπηλή παλινδρόμηση.
Πολλές περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται ως χρόνια φαρυγγίτιδα ανήκουν στην ίδια οντότητα.
Από τι προκαλείται η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση;
Ο βλεννογόνος του φάρυγγα και του λάρυγγα δεν διαθέτει την ανθεκτικότητα και τους αμυντικούς μηχανισμούς του οισοφάγου. Λίγα μόνο επεισόδια λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης αρκούν για να προκαλέσουν φλεγμονή, ενώ ο οισοφάγος ανέχεται πολλαπλάσια χωρίς εμφανή βλάβη.
Εδώ βρίσκεται και το κλειδί της θεραπείας. Τα περισσότερα επεισόδια λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης δεν είναι όξινα αλλά ασθενώς όξινα ή αλκαλικά, και η πεψίνη παραμένει ενεργή ακόμη και όταν η έκκριση οξέος έχει κατασταλεί φαρμακευτικά.
Επιβαρυντικά δρουν το αυξημένο βάρος των ασθενών, τα μεγάλα γεύματα, η κατάκλιση αμέσως μετά το φαγητό, το κάπνισμα, το αλκοόλ και η αυξημένη ένταση της καθημερινότητας.
Ποια είναι τα συμπτώματα της λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης;
Τα συμπτώματα είναι όλα μη ειδικά και κανένα δεν θέτει από μόνο του τη διάγνωση της λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης. Εμφανίζονται συνήθως σε συνδυασμό και επιμένουν για μήνες.
- Συνεχές καθάρισμα του λαιμού, εντονότερο το πρωί ή μετά το φαγητό
- Αίσθημα κόμπου στον λαιμό, χωρίς πραγματική δυσκολία στην κατάποση
- Ξηρός βήχας που επιμένει, συχνά και κατά τη διάρκεια της νύχτας
- Βραχνάδα και αίσθημα παχύρρευστης βλέννας στον λαιμό
- Πονόλαιμος που δεν σχετίζεται με κρυολόγημα
Ο καύσος («κάψιμο» ή «καούρες») απουσιάζει στους περισσότερους ασθενείς και η απουσία του δεν αποκλείει τη διάγνωση.
Παίρνω αντιόξινα μήνες και δεν βελτιώθηκα. Γιατί;
Η αποτυχία των αντιόξινων στη λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση έχει δύο εξηγήσεις και καμία από τις δύο δεν είναι ότι χρειάζεστε μεγαλύτερη δόση.
Η πρώτη είναι ότι η διάγνωση δεν ευσταθούσε ποτέ. Τα ευρήματα της λαρυγγοσκόπησης που αποδίδονται σε παλινδρόμηση εμφανίζονται και σε υγιή άτομα και οι διεθνείς οδηγίες δηλώνουν ρητά ότι η λαρυγγοσκόπηση από μόνη της δεν επαρκεί για τη διάγνωση.
Η δεύτερη είναι ότι δόθηκε λάθος φάρμακο. Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων καταστέλλουν το οξύ, ενώ τα περισσότερα επεισόδια δεν είναι όξινα. Σε τυχαιοποιημένες μελέτες με εικονικό φάρμακο, η βαθμολογία συμπτωμάτων δεν διέφερε σημαντικά ανάμεσα στις δύο ομάδες.
Οι οδηγίες τοποθετούν πρώτα τη διατροφή, τη συμπεριφορά και τα αλγινικά ή τα αντιόξινα και κρατούν τους αναστολείς για όσους έχουν τεκμηριωμένη γαστροοισοφαγική νόσο.
Πριν από νέο κύκλο αγωγής, δύο πράγματα οφείλουν να έχουν απαντηθεί: σε τι στηρίχθηκε η διάγνωση πέρα από τη λαρυγγοσκόπηση και υπάρχει ή όχι γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Βραχνάδα που επιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες
- Πονόλαιμος σταθερά στη μία και μόνο πλευρά
- Δυσκολία ή πόνος κατά την κατάποση
- Διόγκωση στον λαιμό που δεν υποχωρεί
- Αίμα στο σάλιο ή στα πτύελα
- Απώλεια βάρους χωρίς εξήγηση
- Συμπτώματα που επιδεινώνονται ενώ λαμβάνετε αγωγή
Πώς γίνεται η διάγνωση της λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης;
Η διάγνωσή της είναι από τις δυσκολότερες της ειδικότητας, γιατί κανένα εύρημα δεν είναι παθογνωμονικό για τη λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση.
Η λαρυγγοσκόπηση δείχνει ερυθρότητα και οίδημα στην οπίσθια μοίρα του λάρυγγα. Τα ευρήματα αυτά όμως απαντώνται και σε ασυμπτωματικά άτομα και οι οδηγίες δηλώνουν ξεκάθαρα ότι δεν επαρκούν από μόνα τους.
Η αντικειμενική τεκμηρίωση γίνεται με εικοσιτετράωρη μέτρηση pH στο φάρυγγα, εξέταση που δεν είναι διαθέσιμη σε όλα τα κέντρα.
Όταν η καταγραφή δεν είναι εφικτή, η εμπειρική δοκιμή αγωγής λειτουργεί ως εναλλακτική και αξιολογείται μετά από τουλάχιστον έναν μήνα.
Πώς αντιμετωπίζεται η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση;
Η αγωγή ξεκινά από τη συμπεριφορά και όχι από τη συνταγογράφηση.
- Διατροφικές αλλαγές και αποφυγή των τροφών που χαλαρώνουν τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα
- Τελευταίο γεύμα τουλάχιστον τρεις ώρες πριν από την κατάκλιση και ανύψωση της κεφαλής του κρεβατιού
- Αλγινικά ή αντιόξινα μετά τα γεύματα, ως βασική φαρμακευτική επιλογή
- Αναστολείς αντλίας πρωτονίων μόνο όταν συνυπάρχει τεκμηριωμένη γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσος
Η ελάχιστη διάρκεια είναι δύο μήνες και η αγωγή μειώνεται σταδιακά. Σε ανθεκτικές περιπτώσεις λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης αλλάζει η κατηγορία του φαρμάκου και δεν αυξάνεται η δόση.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00