Βραχνάδα
Η βραχνάδα είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση. Στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε ίωση ή σε καταπόνηση της φωνής και υποχωρεί μόνη της. Όταν όμως επιμένει, το ερώτημα δεν είναι τι να πάρετε αλλά ποιος θα ελέγξει τις φωνητικές χορδές και πότε.
Τι είναι η βραχνάδα;
Η βραχνάδα είναι η μεταβολή της ποιότητας, της έντασης ή του ύψους της φωνής ή η αίσθηση ότι χρειάζεται προσπάθεια για να βγει.
Στην ιατρική ορολογία ονομάζεται δυσφωνία. Η διάκριση έχει νόημα: βραχνάδα είναι αυτό που περιγράφει ο ασθενής, δυσφωνία είναι αυτό που διαπιστώνει ο ιατρός.
Αφορά περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού κάποια στιγμή στη ζωή του. Η συχνότητα αυτή είναι και ο λόγος για τον οποίο υποτιμάται.
Η φωνή παράγεται από τη δόνηση των φωνητικών χορδών. Οτιδήποτε αλλάζει τη μάζα, την ελαστικότητα ή την κινητικότητά τους αλλάζει τη φωνή. Τα αίτια για αυτό είναι πολλά και εντελώς άνισης βαρύτητας.
Από τι προκαλείται η βραχνάδα;
Τα αίτια της βραχνάδας καλύπτουν όλο το φάσμα, από το αυτοϊάσιμο μέχρι το απειλητικό:
- Οξεία λαρυγγίτιδα, ιογενής στη μεγάλη πλειονότητα. Το συχνότερο αίτιο και σχεδόν πάντα αυτοπεριοριζόμενο
- Καταπόνηση της φωνής: ομιλία σε θόρυβο, παρατεταμένη χρήση, φωνές. Μπορεί να οδηγήσει σε οζίδια, πολύποδες ή κύστεις των φωνητικών χορδών
- Κάπνισμα, που προκαλεί χρόνιο οίδημα των χορδών
- Λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση
- Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή για άσθμα ή Χ.Α.Π.
- Πάρεση ή παράλυση φωνητικής χορδής, μετά από επέμβαση σε τράχηλο ή θώρακα ή από νόσο κατά μήκος της διαδρομής του νεύρου
- Νευρολογικά νοσήματα και σπασμωδική δυσφωνία
- Καρκίνος του λάρυγγα
Η ηλικία και το κάπνισμα αλλάζουν την πιθανότητα. Η ίδια φωνή σε καπνιστή εξήντα ετών και σε δασκάλα τριάντα ετών δεν σημαίνει το ίδιο.
Ποια είναι τα συμπτώματα της βραχνάδας;
Η δυσφωνία δεν είναι μόνο «βραχνή φωνή». Περιλαμβάνει:
- Τραχύτητα στην ποιότητα του ήχου
- Αδύναμη ή φωνή σα να βγαίνει αέρας (αεροφωνία), που σβήνει
- Κόπωση της φωνής στο τέλος της ημέρας
- Απώλεια των ψηλών τόνων, ιδίως στο τραγούδι
- Προσπάθεια για να βγει η φωνή
- Διακοπές ή τρέμουλο
Το κρίσιμο δεν είναι ο τύπος αλλά η διάρκεια και η πορεία. Βραχνάδα που εμφανίστηκε με κρυολόγημα και βελτιώνεται είναι διαφορετική από βραχνάδα που εγκαταστάθηκε σταδιακά και δεν υποχωρεί.
Ο πόνος τις περισσότερες φορές απουσιάζει. Η απουσία του δεν πρέπει να καθησυχάζει τους ασθενείς.
Είμαι βραχνός. Να πάρω κάτι μέχρι να περάσει;
Πριν κοιτάξει κάποιος τον λάρυγγα, η τεκμηριωμένη αγωγή για τη βραχνάδα είναι καμία.
Διαχρονικά οι εμπειρικές αγωγές έχουν υπάρξει πολλές αλλά τις περισσότερες φορές είναι περιττές. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι ασυνήθιστα κατηγορηματικές. Αντιβιοτικά δεν χορηγούνται για βραχνάδα, γιατί η μεγάλη πλειονότητα των οξέων περιστατικών είναι ιογενής ή από καταπόνηση και δεν εμπλέκεται κανένα βακτήριο. Κορτικοστεροειδή δεν χορηγούνται πριν από την ενδοσκόπηση, γιατί αμβλύνουν το σύμπτωμα και αλλοιώνουν την εικόνα χωρίς να αντιμετωπίζουν αιτία. Μπορούν επιπλέον να ξηράνουν την επιφάνεια των χορδών. Αντιόξινα δεν χορηγούνται για βραχνάδα από μόνη της, χωρίς συμπτώματα παλινδρόμησης και χωρίς να έχει ελεγχθεί ο λάρυγγας.
Δεν πρόκειται για δογματισμό. Στις πρώτες ημέρες μιας οξείας λαρυγγίτιδας δεν χρειάζεται τίποτα έτσι κι αλλιώς. Μόνο χρόνος, ενυδάτωση, λιγότερη φωνή.
Το πρόβλημα δεν είναι η αναμονή. Είναι η αντικατάσταση του ελέγχου από διαδοχικές δοκιμαστικές αγωγές. Κάθε τέτοιος κύκλος αναβάλλει τη στιγμή που κάποιος θα κοιτάξει και η πάθηση που πληρώνει ακριβότερα αυτή την αναβολή είναι ακριβώς εκείνη που εμφανίζεται ως ανώδυνη, επίμονη βραχνάδα.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Βραχνάδα που επιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες
- Ψηλαφητή μάζα στον τράχηλο
- Δυσκολία ή θόρυβος στην αναπνοή
- Δυσκολία ή πόνος στην κατάποση
- Αιμόπτυση
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους
- Ιστορικό καπνίσματος ή συστηματικής κατανάλωσης αλκοόλ
- Πρόσφατη διασωλήνωση ή επέμβαση σε κεφαλή, τράχηλο ή θώρακα
Η ψηλαφητή μάζα, η δύσπνοια και η αιμόπτυση δεν περιμένουν τη συμπλήρωση των τριών εβδομάδων.
Πώς γίνεται η διάγνωση για τη βραχνάδα;
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό: πότε ξεκίνησε η βραχνάδα, πώς εξελίσσεται, ποιο είναι το επάγγελμα, αν υπάρχει κάπνισμα, τι φάρμακα λαμβάνονται, αν προηγήθηκε επέμβαση ή διασωλήνωση.
Η διάγνωση όμως δεν τίθεται από το ιστορικό. Τίθεται με ενδοσκόπηση λάρυγγα, που είναι ο μόνος τρόπος να δει κανείς τις φωνητικές χορδές. Γίνεται στο ιατρείο, χωρίς αναισθησία.
Ο απεικονιστικός έλεγχος δεν προηγείται της ενδοσκόπησης. Αξονική ή μαγνητική τομογραφία για βραχνάδα, χωρίς να έχει δει κανείς τον λάρυγγα, εκθέτει σε ακτινοβολία, αναστατώνει και ταλαιπωρεί τους ασθενείς και δεν απαντά στο ερώτημα.
Η διεθνής οδηγία θέτει το όριο εντός των τεσσάρων εβδομάδων. Εδώ ο έλεγχος γίνεται στις τρεις.
Πώς αντιμετωπίζεται η βραχνάδα;
Η αντιμετώπιση της βραχνάδας προκύπτει από το εύρημα, όχι από το σύμπτωμα:
- Οξεία λαρυγγίτιδα: ενυδάτωση, περιορισμός της φωνής, χρόνος
- Λειτουργικές διαταραχές και βλάβες από καταπόνηση: λογοθεραπεία, η βασική θεραπεία
- Βλάβες που δεν υποχωρούν: μικρολαρυγγοσκόπηση για αφαίρεση
- Σπασμωδική δυσφωνία: εγχύσεις βοτουλινικής τοξίνης
- Πάρεση χορδής: λογοθεραπεία και, όταν χρειάζεται, χειρουργική αποκατάσταση
Η λογοθεραπεία δεν είναι ανάπαυση. Είναι επανεκπαίδευση του τρόπου παραγωγής της φωνής, με ασκήσεις αναπνοής και συντονισμού και αποτελεί την πρώτη επιλογή σε βλάβες που προκύπτουν από καταπόνηση.
Η φωνητική υγιεινή δεν είναι μόνο σιωπή. Αφορά σε ενυδάτωση, αποφυγή του ψιθύρου, του συνεχούς καθαρίσματος του λαιμού και διακοπή του καπνού.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00