Οξεία Ρινοφαρυγγίτιδα
Το κοινό κρυολόγημα είναι η συχνότερη λοίμωξη του ανθρώπου και η συχνότερη αφορμή για αντιβίωση που δεν χρειαζόταν. Η απόφαση συνήθως λαμβάνεται την ημέρα που οι εκκρίσεις αλλάζουν χρώμα. Εκείνη η ημέρα όμως δεν σημαίνει αυτό που πολλοί νομίζουν.
Τι είναι το κρυολόγημα;
Το κρυολόγημα είναι οξεία ιογενής λοίμωξη της μύτης και του φάρυγγα, με διάρκεια λίγων ημερών και αυτόματη υποχώρηση χωρίς αγωγή. Ο ιατρικός όρος για το κρυολόγημα είναι οξεία ρινοφαρυγγίτιδα.
Ο πονόλαιμος που συνοδεύει το κρυολόγημα είναι η ίδια η οξεία φαρυγγίτιδα, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων ιογενούς αιτιολογίας. Οι δύο όροι δεν περιγράφουν διαφορετικές νόσους και δεν χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.
Ο ρινοϊός ευθύνεται για το 50% έως 80% των περιστατικών, ενώ περισσότεροι από διακόσιοι διαφορετικοί ιοί μπορούν να δώσουν την ίδια κλινική εικόνα.
Από τι προκαλείται το κρυολόγημα;
Το κρυολόγημα δεν προκαλείται από έναν ιό αλλά από δεκάδες και κανένας δεν αφήνει ανοσία που να προστατεύει από τους υπόλοιπους. Για αυτόν τον λόγο ο ενήλικας κρυολογεί ξανά κάθε χρόνο.
Η μετάδοση γίνεται κυρίως με τα χέρια. Ο ιός επιβιώνει σε επιφάνειες για ώρες έως ημέρες, μεταφέρεται στα δάχτυλα και εισέρχεται όταν το χέρι αγγίξει τη μύτη ή τα μάτια. Το φτέρνισμα προς την κατεύθυνση κάποιου είναι λιγότερο αποτελεσματικός τρόπος μετάδοσης από ό,τι πιστεύεται αλλά πραγματικός.
Τα συμπτώματα της ρινοφαρυγγίτιδας δεν προέρχονται από βλάβη του βλεννογόνου. Προκύπτουν από τη φλεγμονώδη απάντηση του ίδιου του οργανισμού στον ιό.
Ποια είναι τα συμπτώματα του κρυολογήματος και πόσο διαρκούν;
Η ακολουθία των συμπτωμάτων είναι σταθερή και έχει μεγαλύτερη διαγνωστική αξία από κάθε μεμονωμένο σύμπτωμα.
- Πρώτο εμφανίζεται ο πονόλαιμος, συνήθως ήπιος
- Μία με δύο ημέρες αργότερα προστίθενται η καταρροή και τα φτερνίσματα
- Ακολουθούν η ρινική απόφραξη, ο βήχας και η βραχνάδα, ενώ ο πονόλαιμος έχει υποχωρήσει
- Ο πυρετός είναι ασυνήθιστος στον ενήλικα και όταν υπάρχει είναι χαμηλός
Τα συμπτώματα υποχωρούν σε επτά έως δέκα ημέρες. Ο βήχας αποτελεί εξαίρεση και μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες μετά την υποχώρηση των υπολοίπων.
Οι μύξες έγιναν πράσινες. Χρειάζομαι αντιβίωση;
Το χρώμα των ρινικών εκκρίσεων δεν προέρχεται από μικρόβια. Προέρχεται από τα δικά σας λευκά αιμοσφαίρια, που συγκεντρώνονται στον βλεννογόνο ως μέρος της φυσιολογικής άμυνας και από τα ένζυμα που εκείνα απελευθερώνουν.
Η αλλαγή του χρώματος από διαυγές σε κίτρινο και έπειτα σε πράσινο είναι αναμενόμενο στάδιο κάθε κρυολογήματος και εμφανίζεται συνήθως γύρω στην τρίτη με πέμπτη ημέρα. Δεν σηματοδοτεί επιπλοκή, δεν σημαίνει βακτηριακή λοίμωξη και δεν αλλάζει τη θεραπεία.
Οι διεθνείς ταξινομήσεις δεν χρησιμοποιούν το χρώμα των εκκρίσεων ως μεμονωμένο κριτήριο. Η διάκριση ιογενούς από βακτηριακή νόσο στηρίζεται σε συνδυασμό ευρημάτων και ποτέ σε ένα μόνο σημείο.
Το κριτήριο δεν είναι το χρώμα αλλά ο χρόνος και η κατεύθυνση. Αν τα συμπτώματα ξεπεράσουν τις δέκα ημέρες χωρίς βελτίωση ή επιδεινωθούν αφού είχαν αρχίσει να υποχωρούν, το ερώτημα αλλάζει και η λοίμωξη εξετάζεται ως ιγμορίτιδα με πιθανή βακτηριακή εμπλοκή.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ιατρό;
- Δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθημα βάρους στο στήθος
- Υψηλός πυρετός που εμφανίζεται ή επανέρχεται μετά την αρχική βελτίωση
- Έντονος πόνος στο πρόσωπο ή στο ένα αυτί
- Δυσκολία στην κατάποση του σάλιου ή αλλαγή της φωνής
- Αυχενική δυσκαμψία ή σύγχυση
- Συμπτώματα σε ανοσοκατεσταλμένο ασθενή
Πώς γίνεται η διάγνωση μιας ρινοφαρυγγίτιδας;
Η διάγνωση του κρυολογήματος είναι κλινική και δεν απαιτεί καμία εργαστηριακή εξέταση στον κατά τα άλλα υγιή ενήλικα.
Υπάρχουν ταχείες δοκιμασίες και μοριακοί έλεγχοι για δεκάδες αναπνευστικούς ιούς, με ευρεία διαθεσιμότητα. Το κρίσιμο ερώτημα πριν από κάθε εξέταση παραμένει ένα: θα αλλάξει το αποτέλεσμα την αντιμετώπιση; Στο απλό κρυολόγημα η απάντηση είναι όχι.
Εξέταση δικαιολογείται όταν υπάρχει υποψία γρίπης ή λοίμωξης από κορωνοϊό σε ασθενή υψηλού κινδύνου ή όταν η εικόνα του φάρυγγα θέτει υποψία αμυγδαλίτιδας και χρειάζεται έλεγχος για στρεπτόκοκκο.
Όταν η καταρροή είναι διαυγής, επαναλαμβανόμενη και συνοδεύεται από φαγούρα και φταρνίσματα, η σκέψη δεν κατευθύνεται προς ιογενές αίτιο αλλά περισσότερο προς μία αλλεργική ρινίτιδα. Η καλλιέργεια ρινικών εκκρίσεων δεν έχει θέση στη διερεύνηση του κρυολογήματος.
Πώς αντιμετωπίζεται το κρυολόγημα;
Δεν υπάρχει αντιιική αγωγή για το κρυολόγημα και η αντιμετώπιση είναι αποκλειστικά συμπτωματική.
- Αναλγητικά και αντιπυρετικά για τον πονόλαιμο και τις μυαλγίες
- Φυσιολογικός ορός στη μύτη, όσες φορές χρειάζεται μέσα στην ημέρα
- Τοπικό αποσυμφορητικό για τρεις ημέρες το πολύ
- Επαρκής ενυδάτωση και ξεκούραση
Η αντιβίωση δεν επιταχύνει την υποχώρηση του κρυολογήματος και δεν προλαμβάνει τις επιπλοκές του. Παρά ταύτα χορηγείται, δυστυχώς, σε ποσοστό που φτάνει το ένα τρίτο των περιστατικών λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού.
Συχνές ερωτήσεις
Γράφτηκε από τον Γεώργιο Χρυσοβιτσιώτη, Ωτορινολαρυγγολόγο - Χειρουργό Κεφαλής και Τραχήλου.
Τελευταία ιατρική αναθεώρηση: 25 Σεπτεμβρίου 2026
Κλείστε το ραντεβού σας
Συμπληρώστε την φόρμα ή καλέστε μας για να προγραμματίσουμε την επίσκεψη σας
Ιατρείο
Περικλέους 7, Μαρούσι, 15122
info@orl-chrysovitsiotis.grΤηλεφωνική εξυπηρέτηση
Δευτέρα - Παρασκευή
9:00 - 21:00