Αξιολόγηση Βαρηκοΐας και Εμβοών

Η αξιολόγηση βαρηκοΐας και εμβοών δεν είναι μία εξέταση. Είναι μια σειρά ελέγχων που εκτελούνται σε συγκεκριμένη σειρά, όπου κάθε βήμα καθορίζει αν και ποιο θα είναι το επόμενο.

Απαντά σε δύο ερωτήματα ταυτόχρονα: πόση και τι είδους είναι η απώλεια ακοής, και τι χαρακτηριστικά έχει ο ήχος που ακούει ο ασθενής χωρίς εξωτερικό ερέθισμα.

Τα δύο συνδέονται. Οι περισσότερες εμβοές συνοδεύουν μία απώλεια ακοής, συχνά ήπια και σε συχνότητες που ο ασθενής δεν έχει αντιληφθεί πως έχει χάσει. Γι' αυτό δεν αξιολογούνται χωριστά.

Η πλήρης αξιολόγηση ενδείκνυται όταν το ερώτημα της βαρηκοΐας και των εμβοών δεν απαντάται από μία μεμονωμένη εξέταση:

• Εμβοές πρόσφατες ή χρόνιες, ιδίως όταν επηρεάζουν τον ύπνο ή τη συγκέντρωση
• Προοδευτική βαρηκοΐα χωρίς προφανή αιτία
• Αιφνίδια βαρηκοΐα, όπου ο πλήρης έλεγχος γίνεται το συντομότερο δυνατόν
• Ασυμμετρία ανάμεσα στα δύο αυτιά, στα συμπτώματα ή στο ακοόγραμμα
• Συνδυασμός με ίλιγγο, ωτόρροια, ωταλγία ή αίσθημα πληρότητας
• Έκθεση σε θόρυβο ή αγωγή με ωτοτοξικά φάρμακα υπό παρακολούθηση

Δύο χαρακτηριστικά αλλάζουν αμέσως την προτεραιότητα: εμβοές μόνο στο ένα αυτί ανεξάρτητα από τα χαρακτηριστικά του και εμβοές που πάλλονται είτε συγχρονιζόμενες με το ρυθμό του σφυγμού είτε όχι. Και τα δύο απαιτούν διερεύνηση που δεν σταματά στην ακοομετρία.

Ο έλεγχος για τη βαρηκοΐα και τις εμβοές ακολουθεί σταθερή σειρά, γιατί κάθε βήμα περιορίζει το επόμενο:

• Στοχευμένο ιστορικό. Είδος ήχου, διάρκεια, ένταση, τι τον επιδεινώνει. Χρησιμοποιούνται σταθμισμένα ερωτηματολόγια (THI, TFI) και οπτική αναλογική κλίμακα, ώστε η επιβάρυνση να καταγράφεται με αριθμούς και να συγκρίνεται στον επανέλεγχο
• Ενδοωτοσκόπηση, για τον έλεγχο του πόρου και του τυμπάνου
• Τονικό ακοόγραμμα, που δίνει τον τύπο και τον βαθμό της απώλειας
• Χαρακτηρισμός των εμβοών στην ίδια μέτρηση: εντοπίζεται η συχνότητα και η ένταση του ήχου που ακούει ο ασθενής, καθώς και η ελάχιστη ένταση που τον καλύπτει (minimum masking level, MML)
• Τυμπανομετρία και ακουστικά αντανακλαστικά, για τη λειτουργία του μέσου ωτός

Το τελευταίο βήμα, ο απεικονιστικός έλεγχος, δεν είναι μέρος της ρουτίνας. Ζητείται μόνο όταν κάτι από τα προηγούμενα το επιβάλλει.

Η αξιολόγηση της βαρηκοΐας και των εμβοών γίνεται σε μία επίσκεψη. Σε ορισμένα βήματα συμμετέχετε ενεργά, σε άλλα δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα.

Το πιο απαιτητικό μέρος είναι ο χαρακτηρισμός των εμβοών: θα σας ζητηθεί να συγκρίνετε τον δικό σας ήχο με ήχους που ακούγονται στα ακουστικά, μέχρι να βρεθεί ο πλησιέστερος. Δεν υπάρχει ακριβής αντιστοιχία και δεν χρειάζεται να βρείτε τον τέλειο ήχο. Αρκεί ο κοντινότερος.

Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν ότι οι εμβοές τους ακούγονται πιο έντονες για λίγη ώρα μετά. Αυτή η αίσθηση υποχωρεί.

Στο τέλος της επίσκεψης υπάρχει ένα συμπέρασμα, όχι μια σειρά αποτελεσμάτων. Καθορίζονται:

• Ο τύπος και ο βαθμός της απώλειας ακοής
• Τα χαρακτηριστικά και η επιβάρυνση από τις εμβοές, με αριθμό που συγκρίνεται στον επανέλεγχο
• Αν χρειάζεται απεικόνιση και ποια: μαγνητική για ασύμμετρη νευροαισθητήρια απώλεια, αξονική για τις οστικές δομές, αγγειακός έλεγχος για σφύζουσες εμβοές

Η συχνότητα επανελέγχου ορίζεται από την αρχή: κάθε 6 έως 12 μήνες σε εγκατεστημένη βαρηκοΐα ή εμβοές, ετησίως σε συστηματική έκθεση σε θόρυβο, αμέσως σε κάθε νέα ή μεταβαλλόμενη ασυμμετρία.