Αιφνίδια Βαρηκοΐα

Αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα είναι η ξαφνική μείωση της ακοής που εγκαθίσταται μέσα σε ώρες και το πολύ μέσα σε τρεις ημέρες. Σχεδόν πάντοτε αφορά το ένα αυτί.

Η βλάβη δεν βρίσκεται στο τύμπανο ή στο μέσο ους. Βρίσκεται στο έσω ους ή στο ακουστικό νεύρο, εκεί δηλαδή όπου ο ήχος μετατρέπεται σε νευρικό σήμα.

Ο τυπικός ορισμός απαιτεί απώλεια τουλάχιστον 30 ντεσιμπέλ σε τρεις διαδοχικές συχνότητες στο ακοόγραμμα. Ο ασθενής όμως δεν χρειάζεται να το γνωρίζει αυτό: η πρακτική ένδειξη είναι απλή. Κάθε ξαφνική αλλαγή της ακοής στο ένα αυτί ελέγχεται άμεσα.

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων αιφνίδιας βαρηκοΐας δεν βρίσκεται αιτία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αιφνίδια βαρηκοΐα ονομάζεται ιδιοπαθής. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει μηχανισμός. Σημαίνει ότι καμία από τις υποθέσεις δεν αποδεικνύεται στον ασθενή.

Οι μηχανισμοί που έχουν προταθεί είναι ιογενής φλεγμονή του έσω ωτός, διαταραχή της μικροκυκλοφορίας του κοχλία και αυτοάνοση διεργασία.

Σε μικρότερο ποσοστό η αιφνίδια απώλεια είναι εκδήλωση άλλης πάθησης και η αναγνώρισή της αλλάζει εντελώς τη διαχείριση:

• Ακουστικό νευρίνωμα
• Νόσος Ménière, όταν συνυπάρχουν ίλιγγος και αίσθημα πληρότητας
• Νευρολογικά ή αυτοάνοσα συστηματικά νοσήματα
• Βαρότραυμα ή κρανιοεγκεφαλική κάκωση

Πρέπει επίσης να αποκλειστούν τα αίτια που εμποδίζουν απλώς τη μετάδοση του ήχου: βύσμα κεριού, υγρό στο μέσο ους, μέση ωτίτιδα.

Η αναγνώριση είναι συχνά τυχαία, επειδή η απώλεια ακοής δεν πονάει:

• Ο ασθενής ξυπνά και διαπιστώνει ότι το ένα αυτί ακούει διαφορετικά
• Το τηλέφωνο ακούγεται καθαρά μόνο από τη μία πλευρά
• Αίσθημα βουλωμένου αυτιού ή πληρότητας
• Εμβοές, συχνά έντονες και στην ίδια πλευρά
• Ίλιγγος ή αστάθεια, σε ένα μέρος των περιπτώσεων

Η αίσθηση της πληρότητας είναι ο βασικός λόγος καθυστέρησης. Είναι ακριβώς η ίδια αίσθηση με εκείνη ενός βύσματος κεριού ή ενός κρυολογήματος και οδηγεί σε αναμονή ημερών ή σε προσπάθειες ξεβουλώματος του αυτιού.

Το πρώτο βήμα στη διερεύνηση μιας ξαφνικής μείωσης της ακοής είναι η ενδοωτοσκόπηση, που αποκλείει τα αίτια του έξω και του μέσου ωτός. Ένα βύσμα κεριού ή μια ωτίτιδα δίνουν το ίδιο σύμπτωμα με εντελώς διαφορετική σημασία.

Η διάγνωση τίθεται με τονικό ακοόγραμμα, το οποίο τεκμηριώνει τον τύπο και τον βαθμό της απώλειας. Συμπληρώνεται με τυμπανομετρία για τον επιβεβαιωτικό έλεγχο του μέσου ωτός.

Η μαγνητική τομογραφία δεν καθυστερεί τη θεραπεία. Ζητείται για τον αποκλεισμό βλάβης του ακουστικού νεύρου ή άλλη οπισθοκοχλιακή βλάβη, γίνεται όμως παράλληλα και όχι πριν από την έναρξη της αγωγής.

Αιματολογικός έλεγχος ζητείται όταν το ιστορικό υποδεικνύει αυτοάνοσο ή συστηματικό νόσημα.

• Κορτικοστεροειδή, η βασική θεραπεία της αιφνίδιας βαρηκοΐας. Χορηγούνται από το στόμα ή παρεντερικά, με παρόμοια αποτελεσματικότητα ανεξάρτητα από την οδό
• Ενδοτυμπανικές εγχύσεις, είτε παράλληλα με τη συστηματική αγωγή, είτε ως θεραπεία διάσωσης όταν εκείνη δεν απέδωσε, όταν ο ασθενής προσήλθε καθυστερημένα ή όταν υπάρχει αντένδειξη για συστηματική κορτιζόνη
• Παρακολούθηση με επαναληπτικά ακοογράμματα, για την αντικειμενική εκτίμηση της πορείας
• Αποκατάσταση της ακοής με ακουστικό βαρηκοΐας, όταν η απώλεια παραμείνει

Η αγωγή δεν περιμένει την ολοκλήρωση του ελέγχου. Μόλις το ακοόγραμμα τεκμηριώσει τη νευροαισθητήρια απώλεια, τα κορτικοστεροειδή ξεκινούν αυθημερόν και η υπόλοιπη διερεύνηση προχωρά παράλληλα. Κάθε ημέρα αναμονής για εξετάσεις είναι ημέρα χαμένη από το θεραπευτικό παράθυρο.